Deniz hayatına giriş

Saygıdeğer okurlarım,

Bir önceki yazımızda değindiğimiz üzere, tüm okurlarımızın da okumasını çok arzu etmemize rağmen, yine de bu köşenin asıl hitap ettiği kesim SUBÜ Kocaali Denizcilik Meslek Lisesinin müstakbel öğrencileri yani taze denizciler olacağı için genellikle yazılarımızı deniz hayatı, denizde çalışmanın muhtemel zorlukları ve avantajları hem felsefi hem maddi yönlerden incelenmeye çalışılacaktır. Yani bir genç insanımız henüz mesleki açıdan yol ayrımında iken, kendine nasıl bir gelecek kurabilecek olduğunu kulaktan dolma değil de, olabildiğince bu hayatın içinden gelen bir ağabeylerinden duymalarını onun tecrübelerinden yararlanmalarını arzu ediyoruz.

Gemi deyince genel anlam olarak ''denizde kürekten başka herhangi bir güçle hareket edebilen'' tekneler anlaşılır. Bunlar da aralarında ticari, askeri, turistik ve yardımcı gemiler (araştırma, römork gemileri, power supply gemileri vb)  olmak üzere dört ana grup olarak tasnif edilebilirler. Bizim konumuz olan ticaret gemileri de eskiden sadece kuru ve sıvı yük taşımacılığı ve yolcu taşımaya yönelik kruvaziyer taşımacılığı olarak üç ana bölüm iken, gelişen ekonomik şartlar , gerekli yük ve/veya yolcuların en hızlı ve efektif şekilde taşınabilmesine yönelik olarak git gide hizmet edecekleri konuya yönelik olarak birbirlerinden ayrılmışlardır. Sonuçta bu ayrışım dolayısı ile her yıl karşımıza çok yeni tipte gemiler çıkmaktadır.

Gemiler kendi aralarında bu yolda çeşitlenir ve devamlı çıkmakta olan yeni kurallara adapte edilmeye devam ederken, gemi adamı dediğimiz denizciler de yine çok çeşitli uluslararası konvansiyonlara göre yeterliliklere sahip olmak zorundadırlar. Onlar da devamlı yenilenen kurallar uyarınca eğitime ve kurslara tabi tutulmakta ve yetkilendirilmiş kurumların gerçekleştirdiği sınavlarda alacakları neticelere uygun ehliyetlerle donanmaktadırlar.

Bir ortalama kuru yük gemisi, ana hatları ile yük taşımak amacı ile kullanılmakta olan ambar(lar), gemini ana makine ve diğer yardımcı makinelerinin operasyon bölgesi olan makine dairesi, insanların yerleşip yaşamlarını sürdürdüğü yaşam mahalli, geminin seyir sırasında kontrol ve hareketinin yönetim yeri olan kaptan köprüsü, gemi adamları ve yükleme/boşaltma işçilerinin ambarlara ulaşımını sağlayan ana güverte, limanlara giriş ve çıkışlarda geminin limana emniyetle bağlanması işinin yapıldığı baş üstü ve kıç üstü halat manevra alanları, tehlike anında gemiyi emniyetle terk edebilmek gibi gerekli eğitimlerin yapıldığı flika güvertesi gibi bölümlerden oluşur.

Bilindiği üzere, gemilerde karar verici makam gemi Kaptanıdır. Ayrıca gemi kaptanına seyirde ve limanda yardımcı olabilmesi açısından gemi büyüklüğü ve sefer bölgelerine göre yeterli sayıda güverte zabiti bulunur. Kaptanın bir alt kadrosu 2. kaptan, daha sonra 3. kaptan ve eğer varsa 4. kaptan denilen güverte zabitleri, gemi seyirde iken günde 2 şer defa 4+4 saat toplam 8 saat kaptan köprüsünde sorumlu seyir zabitliği yaparlar. Limanda ise yine kendi aralarında görev dağılımı yapılarak yükleme/boşaltma işleri, geminin bakım tutumu çalışmaları, gemiye alınan kumanya, malzeme gibi ikmallerin düzgün şekilde yapılması gibi rutin işleri takip ederler. Güverte zabitleri, gerekli deniz hizmetleri ve kurslar sonucunda katılmaya hak ettikleri bir üst yeterlilik sınavlarında alacakları başarı oranında kadrolarını ve yeterliliklerini yükseltebilmektedirler.

Güverte işlerinde yardımcı sınıf olan gemiciler ise hem seyirde hem de limanlarda gemi kaptanlığının planlamış olduğu işleri ameli olan yapan sınıftır. Büyük gemilerde genelde başlarında daha kıdemli bir gemi adamı olur ki, bu kişiye de güverte lostromosu (reis) denilir.

Aynı şekilde, makine bölümünün en üst mevkisinde çarkçıbaşı (baş mühendis) olup, kendisi emrinde çalışan 2. mühendis, 3. mühendis ve eğer gerekli ise de 4. mühendis bulunur. Makine bölümünün tamamlayıcı elemanları de, eğer kadro gerektiriyorsa makine lostromosu ve gerekli sayıda yağcı dediğimiz personeldir. Gemideki tüm makine, motor, hareketli donanımların çalıştırılması, gerekli teknik bakım ve tutum, makine personelince çarkçıbaşı emir ve gözetiminde icra edilir. Aynı şekilde makine personeli de hizmet ve sınavlarla kendi yeterliliklerini yükseltme şansına sahiptir.

Şöyle de denebilir, mahkemelerde mübaşir olarak işbaşı yapmış kişinin hakim kadrosuna yükselmesi mümkün değil iken, gemi hayatına acemi gemi adamı olarak başlayan bir genç, ilerde kaptan veya baş mühendis kadrolarına geçebilmektedirler.

Gemilerde son bahsedeceğimiz bölüm ise hizmet bölümü olup; bir anlamda geminin en önemli parçası olan aşçıbaşı yemek ve ekmek pişirmek, kamarotlar ise yemek, çay servisi ile yaşam mahallindeki salon koridor v.b. temizliği ile sorumludurlar.

Bayramdan sonra tekrar devam edebilmek ümidi ile, tüm okurlarımızın ve Sakaryalı hemşehrilerimizin mübarek Ramazan bayramlarını kutlar, sağlık ve esenlikle kalın derim.

YORUM EKLE