Lokantacılar belini doğrultamadı

Pandemi süresince en çok zarar gören meslek grupları arasında yer alan lokantacı esnafları, zor bir süreçten geçtiklerine değinerek ‘Kilit noktasında’ olduklarının da altını çizdi. 

Lokantacılar belini doğrultamadı

Ülkemizde mart ayında görülmeye başlanan yeni tip koronavirüsüne (kovid-19) karşı bakanlık tarafından hızlı önlemler alınarak sokağa çıkma yasağı getirildi. Bu süreçte dükkanlar 2,5 ay kapalı kaldıktan sonra paket sistemine geçildi. Haziran ayı ile birlikte yeni normal hayata dönerek tamamen açılan dükkanlar eski kazançlarını yakalayamadı. Konu ile ilgili gazetemize konuşan Lokanta esnafları, yaşadıkları soruna değindi.
DEVLETTEN DESTEK 
Sakarya Lokantacılar Aşçılar Köfteciler ve Kebapçılar Esnaf ve Sanatkar Odası Başkanı Serdar Gök, esnafların pandemi sürecinde zor bir dönem geçirdiğini ve halen geçirmeye devam ettiğini söyledi. Esnafların devlet tarafından verilen 25 bin TL’lik kredi ile geçim sağladığını belirten Gök, “Odamıza bağlı yaklaşın bin 100 civarında esnafımız var. Esnafımız virüsten çok etkilendi. Devletimizden destek bekliyoruz. Mesela sigorta primleri, kredi borçları ve kiralarla alakalı bir destek verebilirse bizler biraz daha rahat edeceğiz. Sakarya’da dükkan kiraları oldukça yüksek. Biz bunun yazılı dilekçesini de verdik esnafın ödemiş olduğu stopajlarda hiç olmazsa 5-6 ay alınmasın gibi bir öneride bulunduk. Fakat henüz bir cevap alamadık” ifadelerini kullandı.


‘YANLIŞLIK VAR’
Sakarya’da düzenlenen festivallere tepki gösteren Başkan Gök, “Bizim esnafımız bu kadar zor durumdayken koronavirüsün de etkisiyle sıkıntı çekerken Sakarya’da yapılmış ve yapılacak olan festivaller ya da kermesler esnafımıza darbe vuruyor. Bu benim ve esnafım için gereksiz bir şeydir. Esnafıma zarar veren bir durumdur. Umarım belediye başkanımız bu konuyla ilgili bir önlem alır. Yapılmasına ya da yaptırılmasına müsaade etmez. Bizim esnafımızın dükkanına gidilince en ufak bir şeyden ceza yazılıyorsa ve uyarı alıyorsa esnafta buna boyun eğip onarken yetkililer orada kermes düzenleyip kurallara uymayarak iç içe birbirlerinin ağzına yüzene bakar bir önlem alınmadan bu iş yapılıyorsa bizim şehrimizde bir yanlışlık var diye düşünüyorum” diye konuştu.


‘SIKINTI ÇEKİYORUZ’
Devlet tarafından verilen 25 bin liralık krediden yararlandığını dile getiren esnaf Şenol Kulaç, “1,5 yıldır bu işi yapıyorum. Pandemi mart ayında giriş yaptığında bizler 2,5-3 ay kapalı kaldık. Bu süreçte devletin vermiş olduğu 25 bin liralık krediden kullandım. Borçlarımızı bunlar ile ödeme yaptık. Çektiğim 25 bin liralık krediden daha fazla zararım oldu. Bu ay ödemesi vardı, ödeme ücretini denkleştirmek için başka bir yere borç yaptım ve ödemeyi böyle gerçekleştirdim. Tabi bu olay sadece bizleri değil dünyayı da etkilemiş durumda fakat bizler ekonomik açıdan daha fazla sıkıntı çekiyoruz” dedi.
‘YÜZDE 50 ZAM GELDİ’
Zor bir süreçten geçildiğini vurgulayan esnaf Kulaç, “Haziran ayında tekrar açtık fakat zor dönüyoruz. Sermaye bizleri kurtarmıyor. Sabah 5.00’te buradayız akşama kadar açığız. Bu süreçte müşterilerde azalma yaşadığımız için zararlarımızı karşılayamıyoruz. Benim tek çalışanım ailem oluyor. Başka birini çalıştırmak gibi bir gücüm yok. Enflasyon artışından çok etkilendik. Müşteri kaybetmemek adına bizler zarara uğramayı tercih ettik ve fiyatlarda oynamaya yapmadık. Her şeye yüzde 50 zam geldi. Buna örnek olarak ekmek fiyatlarını söyleyebilirim. Fırıncılar yüzde 30 zam yerken bizler fiyatlarda yüzde 50 zam yedik. Bizlerin tek umudu tekrar eski canlılığı yakalayabilmek çünkü bu şekilde dükkanlara kilit vurmak zorunda kalacağız” ifadelerini kullandı.


‘KAZANÇLARIMIZ DÜŞTÜ’
Kovid-19 salgınından dolayı yara aldıklarını bildiren esnaf Hülya Göker, “İşlerimiz durdu, yarı yarıya kazançlarımız düştü. Zararına çalışmaya başladık. Önce dükkanlarımız tamamen kapatıldı daha sonra paket sistemine geçiş yapıldı. Müşteri alımı yasaklanmıştı. İnsanlarımız bu süreçte dışarı çıkmadı ve ev yemeklerine alıştı, dışarıdan yemek yemeyi kestiler. Kovid-19 etkisi dünyada en çok Türkiye’yi vurdu. Ekonomik açıdan çok fazla sorun yaşadık ve hala daha yaşamaya devam ediyoruz. Biz dönerci olarak 20 kilo et satarken 10 kilo satmaya başladık. Bizlere en çok öğrenci ve işçiler geliyordu, yasaklar gelince onlarda gelmeyi kesti. Kovid-19 ile birlikte dükkanlarımız kapandığında kimse kiracılara acımadı. Herkes ödemeyi tam istedi” diye konuştu.
‘DESTEKTEN HABERİM OLMADI’
Devlet tarafından verilen 25 bin liralık krediden yararlandıklarını söyleyen Göker, “Bu paranın da çoğu kiralara gitti. Bunu da faizi ile geri ödemeye başladık. Zararına iş yaparken şimdi ödemeleri geldi, bu ay ödemesini gerçekleştirirken parayı denkleştirmek için başka borçlar yaparak çözüm bulduk. BAĞ-KUR ödemelerimizi SSK ödemelerimizi gerçekleştiremedik. Bu ay bizler kilit noktasındayız. Belediyenin vermiş olduğu bin liralık destek kredisinden haberimiz olmadı. Lokantacılar Odası ile ilgili bir sorun oldu sanırım. Herkese SMS göndermişler fakat bizler bu SMS’i alamadık. Bizler dükkanımızda hijyen kurallarına uyum sağlıyoruz. Vatandaşlarımızı sosyalleşmeye davet ediyoruz” dedi.


‘ÜRETİM YAPAMADIK’
Pandemi süresince iş faaliyetlerinin yüzde 100’den yüzde 10’luk bir bölüme düştüğünün altını çizen Bülent Afyon, “Bu süreçte sadece Türkiye’nin değil dünyanın bir sıkıntısı vardı. İlk dönemlerde ciddi bir yorgunluğumuz oldu. 3, 3-5 ayda yüzde 100’den yüzde 10’luk bir bölüme düştük. Dolayısıyla üretim yapamadık. Üretim yapamadığımız süreçte de ticaretin içerisinde aktif olarak rol alamadık. Bunlar içerisinde mevcut çalışma kadro arkadaşlarımızda 60 küsür bir ekibimizle o süreçte yolumuza devam etme kısmında ciddi bir direnç göstermek için elimizden gelen bütün çabayı gösterdik. Bundan dolayı da ciddi anlamda maddi zarar içerisindeyiz. Yüzde 10 kapasiteye düştüğümüz süreçte devlet işçi çıkarma yasağı getirmeden öncede böyle bir anlayış içerisinde olmadık. Çünkü bugünlere kadar iyi günde ve kötü günde kazan-kazan formülüyle iş yerimizi bugünlere getirdik” şeklinde konuştu.
ORANLAR DESTEKLEYİCİ DEĞİL 
Koronavirüsü ve ekonominin zihinsel ve maddi açıdan zarar verdiğini belirten Afyon, “Özellikle de hizmet sektöründe ciddi anlamda etkilenmeler oldu. Lokanta ve restoran kısmında gıda enflasyonundan kaynaklı maliyetlerimizin artışıyla birlikte bizde fiyatlarımızı güncelledik. Bizim için en önemli etken gıda enflasyonu, ülkemizde son 2-3 ay içerisinde ortalama standart maliyeti yüzde 35-40 civarında gıda hammaddelerin artışı söz konusu. Bizlerin girdi maliyetleri ciddi anlamda artış gösterdi. Devletin belirlemiş olduğu enflasyon oranları bizim gıda enflasyonunu hiçbir şekilde temsil etmiyor. Devletin enflasyonu belli bir noktada tutmaya çalıştıklarından dolayı biz yıl sonu geldiğinde devletin açıklamış olduğu oranlar ile bizim ticarete devam etmemizi destekleyici bir oran olmayacak. Dolayısıyla biz karşılıklı iyi niyet kuralları içerisinde enflasyon üzerinde bir talepte bulunup ortak bir kararda uzlaşarak anlaşmalar yapacağız” dedi.


KISIR DÖNGÜ
50 yıldır lokantacılık yaptığını ifade eden esnaf İbrahim Koşutan, “Sakarya’da pandemiden az etkilenenlerden biriyiz. Bizim mutlu olmamız yetmiyor maalesef. Meslektaşlarımızın durumu gerçekten kötü. Kimisi iyi iş yaptı kimisi yapamadı. Kendi dükkanımıza bakarsak bizim 14 çalışanımız var pandemi döneminde kapalı kaldığımız süreçlerde onları mağdur etmemeye çalıştık. Bu süreçte biraz zorluklar yaşadık. Dünyanın başına gelen bizimde başımıza geldi. Bu süreçte herkes kayıplar yaşadı. İnsanlar kendi özüne çekildi. Kovid-19’dan dolayı büyük korku yaşanıyor. İnsanlar malzemelerini alarak kendi evlerinde yemek yemeğe yöneldi. Üniversite kapandı bu da Sakarya için çok önemli bir sektör. Üniversite kapanınca kısır döngüye girildi” diye konuştu.
VATANDAŞLAR EVLERE ALIŞTI
Yaşlı vatandaşlarımız cami çıkışlarında lokantalara uğrağını söyleyen Koşutan, “Pandemi de yasaklar gelince onlarda çıkamaz oldu. Daha sonra haziran ayında yeni normal hayata geçtik fakat insanlarımız evlerine alışmış oldu. Yüzde 50 müşterimiz düştü” diye konuştu. Enflasyonun yükselmesi sadece Sakarya’yı değil, Türkiye’yi de etkiledi. Birçok bölgede fiyat artışlarına sebep oldu fakat bizler az kar çok müşteri düşüncesiyle fiyatlarımızda oynama yapmadık. Sağlık Bakanlığı’nın ön görmüş olduğu bütün önlemleri aldık. Maske hijyen konusunda tedbirlerimizi aldık. Bizler belediye ekipleri tarafından sık sık denetimlere tabi tutuluyoruz. Bu yüzden insanlar gönül rahatlığı ile gelip yemek yiyebilir. Mesafeyi korudukları sürece insanlar sosyal hayatına devam edebilirler” ifadelerini kullandı. Şevval GEÇİN

Sakarya Yenihaber

Güncelleme Tarihi: 30 Ekim 2020, 16:49
banner3
YORUM EKLE
SIRADAKİ HABER