Pancar değil dert ektiler

Sakarya'daki pancar üreticileri, aylar süren emeklerinin ardından açıklanan zam oranıyla hayal kırıklığına uğradı. Ürünleri fabrikaya teslim eden üreticiler Ankara'nın seslerini duymasını istiyor

Pancar değil dert ektiler

Tarımda stratejik ürün olarak tanımlanan pancar üretiminde bir zamanlar söz sahibi olan Sakarya'da ne yazık ki eskisi kadar üretim yapılmıyor. Yıllardır süregelen sorunlar mevcut üreticileri de zor durumda bırakıyor. Bu sene açıklanan yüzde 12 zam ise çiftçiyi kâra değil, zarara soktu...

KISACA ŞEKER FABRİKASI
Sakarya, Cumhuriyet döneminde kurulan 5’nci şeker fabrikası olan Adapazarı Şeker Fabrikası'na ev sahipliği yapıyor. 1953 yılında anonim şirket statüsünde kurulan ilk şeker fabrikası olarak faaliyete geçen fabrika, Sakarya için önemli bir katma değer. Pancar üretiminde bir zamanlar söz sahibi olan Sakarya'da kurulu bulunan Adapazarı Pancar Ekicileri Kooperatifi'nin (APEK) yaklaşık 60 bin üyesi bulunuyor ancak günümüzde çoğu artık pancar yetiştirmiyor. 17 Ağustos 1999 depreminde hasar alan fabrika, sonraki özelleştirme sürecinde APEK tarafından satın alındı. Ancak dönemin Şeker Kurulu'nun kota sınırlamaları ve yanlış yönetim nedeniyle APEK, Bank Asya'dan aldığı kredileri ödeyemedi. Bank Asya, borçlara karşılık el koyduğu fabrikayı 2013 yılının sonunda yaklaşık 182 milyon liraya Yıldız Holding'e (Ülker Grubu) sattı. İlgili kurumlar sonrasında ise fabrikanın şeker kotasını ve alım yapabileceği alanları genişletti.

45 BİN TONUN ÜZERİNDE ÜRETİM
Adapazarı Şeker Fabrikası'nın pancar bölgelerine göre Düzce ili Sakarya bölgesinde sayılıyor. 5 bin 669 sağlam dekarda -tahripler olmadan 5 bin 938 dekar- ekim yapıldı. Bunun sadece 304 dekarı Düzce bölgesinden. Sakarya bölgesinde ise bu yıl 45 bin 212 ton pancar (2 bin 148 ton Düzce'den) Adapazarı Şeker Fabrikası’na teslim edildi. Ancak fabrikanın kotası yükseldiği için bunu tamamlamak için Konya'ya kadar olan bölgeden pancar alımını sürdürüyor. 

YILLARIN ÜRETİCİSİ İSYAN ETTİ
Adapazarı Demirbey Mahallesi Muhtarı Halim Tatar, gazetemiz Yenihaber'e konuştu.
Yılların pancar üreticisi olan Muhtar Tatar, pancarın ekimi, sökümü, maliyeti ve fiyatı konularında yaşanan sorunları anlatırken, ‘pancar çiftçisi gözden mi çıkarılıyor?’ diye sordu. Muhtar Tatar, “Ürünümüzü teslim ettik. Tabi teslim etmemize 15 gün kala fiyat açıklandı. Ekmeden önce fiyatını bilemiyoruz çünkü stratejik ürün. Münavebe (bir tarlaya aynı ürünleri arka arkaya ekilmemesi) olsun diye. Yani 2-3 yılda bir ürün değişikliği olsun diye. Zaten devlet de teşvik ettiği gibi ‘hep mısır ekmeyin, iki sene mısır ekin’ diyor, üçüncü yıl mısıra teşvik vermiyor mesela” diye konuştu. 

FABRİKA ÖNEMLİ KATMA DEĞER
Tatar, açıklamanın devamında şunları kaydetti, “Pancar ekmemizin diğer sebebi; Adapazarı Şeker Fabrikası şehrimizin katma değeri... Burası yaşasın. Bu fabrika, hayvancılık yapanlara küspe desteği oluyor. Pancar ekiyorum, ondan destek oluyor. Kamyoncumuz nakliye yapıyor ona destek oluyor. Orada çalışan işçiler ve aileleri de var. Bunu kaybetmememiz lazım. Bu bilinçle ben her sene pancar ekiyorum.” 

‘PANCAR EKİMİNİ TERK Mİ EDELİM?’
“Bu yıl hakikatten çok da güzel pancar yaptık ama zarar ediyoruz. Tonunun fiyatı geçen yıl 300 liraydı, bu sene 336 lira olarak açıklandı. Bu çok düşük bir fiyat. Mısır bu sene daha karlı oldu. Ben ekmediğime pişman oldum ama gücüm yettiğince pancar ekmeye devam edeceğim. Bu şartlarda pişman oluyoruz. Biz 400 lira civarında bir fiyat bekliyorduk. Fiyat açıklandı ama ne ziraat odasından, ne çiftçi kuruluşlarından kimse ses çıkarmadı. Sakarya'da pancar ekimini terk mi edelim artık?”  

‘FABRİKAYA GİDİP GÖRÜŞTÜK’
“Pancar fiyatının revize edilmesi için ilk önce Adapazarı Şeker Fabrikası'na gittik. Demirbey Mahallesi ve Dağdibi Mahallesi'nden pancar ekicisi bir grup çiftçi ile fabrikanın ilgili birim yöneticileriyle görüştük. ‘Biz bu fiyatlardan memnun değiliz. Siz özel sektörsünüz, bize ne yapabilirsiniz?’ diyerek maliyetlerimizi çıkarttık. 13 dönüme 18 bin lira civarında maliyetim var benim. Onlar da ‘evet sizin maliyetlerinizi biliyoruz. 6,5-7 ton pancar sadece sizin maliyetinize gidiyor. Onun üzeri sizin kârınız olacak’ dedi.”  

ADRES ŞEKER DAİRESİ
“Bu sene Sakarya ortalama 8 ton vermiş. Yani dönümde bir ton kârı varsa var... O da emeğinin karşılığı oluyorsa. Biz imkanımızı zorluyoruz, ancak bu kez bize Tarım ve Orman Bakanlığı’na bağlı olarak kurulan Şeker Dairesi Başkanlığı ‘piyasayı yükseltmeyin’ diyor. Kendileri yönetim kuruluna sunacaklarını söylediler, bizim de ilgili yerlerde girişimlerde bulunmamızı söylediler. Şeker Fabrikası da muzdarip çünkü şekere de zam gelmedi. Onlar da aynı fiyattan satıyor.” 

MALİYETİ YÜKSEK BİR ÜRÜN
Pancar ekiminin çok zor olduğunu söyleyen Muhtar Halim Tatar, “15 Mart'ta pancarı ekiyorum, 15 Kasım'da sökümünü yapıyorum. Yani bir tane ürün ekebiliyorum ama mesela mısır da gerekirse 3 ürün alabiliyorum aynı yıl içinde. Vatandaştan da pancar için yer kiralamak isteyince mısırın iki katı para istiyor. 600 liraya yer tutanlar var, bunlar maliyet. Pancarın bir de devamlı başında durmak gerekiyor, sulaması da var” diye konuştu.  

‘PANCARININ ŞEKER ORANI DÜŞÜK’
Adapazarı pancarının şeker oranın düşük olduğunu belirten Tatar, “Ortalama 11 polar (şeker oranı) şeklinde oluyor, fiyat da ona göre düşüyor. Açıklanan fiyat 336 lira 16 polara göre ama ben hayvan da yetiştiriyorum. Küspenin tonunu Şeker Fabrikası’ndan 290 liradan alıyorum. Yemi de çeşitlendirmek zorundayız” dedi. Pancarın stratejik bir ürün olduğunu söyleyen Tatar, “Almanya, Polonya, İsveç sattıkları fabrikaları geri aldılar. Yüzde 51'ini aldılar çünkü stratejik ürün olduğunu kabul ettiler. 5 dönüm pancar, 40 dönüm orman kadar oksijen üretiyor. 1 dönüm pancar 3 dönüm çam ormanına eş değer, çevreye katma değeri de var” dedi. 

‘DESTEK YOK KÖSTEK VAR!’
Muhtar Tatar son olarak ise şunları kaydetti, “Biz buna ilave zam istiyoruz. Burada bir hata var. Hiçbir ürüne yüzde 12 zam yapılmadı. Hepsine yüzde 30'larda zam verildi. Mısıra yüzde 36'ya kadar zam yapıldı, fındık geçen sene 14 liraydı bu sene 22 lira olarak açıklandı. Devlet tarafından pancara destek de yok. Pancar olunca tek ürün ekiyoruz. Destek yok hatta bu yılki zamla köstek var. Pancar çiftçisi gözden mi çıkarılıyor? Kooperatife üye 56-60 bin kişi var ama artık maalesef herkes ekmiyor.” 

Adapazarı Demirbey Mahallesi Muhtarı Halim Tatar gazetemizi ziyaret ederek sakaryayenihaber.com Sorumlu Müdürü Kaan Gümüşel ile görüştü. 

Sakarya Yenihaber

banner3
YORUM EKLE
YORUMLAR
Recep alkan
Recep alkan - 1 ay Önce

Devletimiz pancar üreticisinin sesini artık duymalı
Yıllardır diğer ürünlere zaman zaman destek yapılıyor ama pancar hep sayılıyor
Muhtarın dediği gibi stratejik ürün değeri bilinmeli

FİKRET GARİP
FİKRET GARİP - 1 ay Önce

pancar üreticisi yanlız bırakıldı,arkadaşların haklı mücadelelerini kutlarım.gazetenizide haksızlığa uğramış çiftçilerin sesi olmanızdan ayrıca kutlarım

Hamza Görgülü
Hamza Görgülü - 1 ay Önce

Zor şartlar altıda üretim yapan biz çiftçilere sahip çıkmayan hakkımızı aramayan siyasi ve çiftçi örgütlerini kınıyorum. Bu süreç şeker fabrikasının satılması ile başlamıştır. çiftçi arkadaşlarımın haklı mücadelesinde yanlarındayım.Bu haberde ve her zaman çitçinin yanında olan yenihaber gazetesine teşekkür ederim.