Kendisi küçük ama değeri çok büyük

FİSKOBİRLİK Yönetim Kurulu Başkanı Lütfi Bayraktar ve Sakarya Ticaret Borsası (STB) Başkanı Adem Sarı Sakarya’da birçok üreticinin geçim kaynağı olan ve aynı zamanda ihracatta büyük gelir sağlayan fındık ile ilgili değerlendirmede bulundu

Kendisi küçük ama değeri çok büyük

sakaryayenihaber.com-Şevval Geçin-Merve Kurtulan

‘PİYASAYA ACELE İNDİ’

Üreticiler tarafından fındığın piyasaya acele bir şekilde indiğini dile getiren FİSKOBİRLİK Başkanı Bayraktar, “Genel anlamda fındık piyasaya acele indi. Bunu da sezonunda ihtiyacı karşılamak için yaptılar. İhtiyaç karşılamak için fiyat düşürdüler ikincisi belki de en önemlisi tekelleşme oldu. Kendi çevresinde piyasayı etkiliyor. En uygun fiyatlı fındık almak isteyen o zamanlar alıyor. Bir de TMO’nun aralık sonunda ‘alımı sonlandıracağım’ demesi fiyat düşmesinde etkisi oldu. Bu karşılıklı mücadele arz-talep ilişkisi. FİSKOBİRLİK de sezon başında koyduğu hedefler doğrultusunda genel anlamda dünyaya pazarlamaya çalışıyor. Şu anda hedefe uygun gidilmeye devam ediyor” dedi.

SÜREÇ UZATILDI

TMO tarafından açıklanan yeni karar ile birlikte fındık alımının 30 Nisan 2021 tarihine kadar uzatıldığını söyleyen Bayraktar, “Bunun temel nedeni sezon olarak dediğimizde çok yoğun ve normal bir sezon karşımıza çıkıyor. Fındık sezonu uzun bir sezon hasat zamanı 1-2 ay olsa da hem üretici açısından hem de sanayici açısından kabuklu fındık alımı büyün bir yıla yayılıyor. Aralıktan sonra maddi gücü yeterli olan üreticiler fiyat beklentileri sebebi ile ürününü bekletebilir. Bu durum bir nebze de olsa fiyatın düşmemesi için bir direnç oluşturuyor. Her ne kadar TMO alım yapsa da uzun vadeli olmuyor. FİSKOBİRLİK’in mali yapısı yeni yeni yükseliyor dolayısıyla üreticiler fındığı elinde tutmasa bile fiyatta düşüklük yaşanabilir diye sezonun uzamasında fayda var” diye konuştu.

‘FİYAT TÜRKİYE’DE BELİRLENİYOR’

Fındığın ana üretim yerinin Türkiye olduğunu belirten Bayraktar, “Piyasaya TMO veya FİSKOBİRLİK’in fındık sürdüğü iddiaları doğru değil. Bu sene TMO fındık alanında FİSKOBİRLİK’te az önce de değindiğim konu gibi üreticilerin ürünü nihai mamul haline getiriyor. Bu yıl rekolte 80 bin ton civarlarında gözüküyor. Sakarya fındık üreten iller esasında ilk üçte. Dolayısıyla Türkiye fındık rekolte tesisine yüzde 95 civarlarında bir katkı sunuyor. Doğal olarak bu anlamda Sakarya, fındık ihracatında önemli bir paya sahip. Bu da Türkiye’de ciddi bir rakam yapıyor. Türkiye’den sonra en çok fındık üreten ülke İtalya ve Sakarya’nın fındık üretimi İtalya kadar oluyor. Bu, ihracat rakamları için önemli. Ana üretim yeri Türkiye olduğu için ticarette Türkiye üzerinden gidiyor. Başka ülkelerin ürettiği fındığın değeri bizim üzerimizden belirleniyor durum böyle olunca Türkiye’deki fiyat ne ise o oluyor” şeklinde konuştu.

‘TEKELLEŞME ARTTI’

Son 10 yılda piyasada tekelleşmenin ciddi oranda artış gösterdiğini vurgulayan Bayraktar, “Türkiye’de ve dünyada fındık tekelleşti ve tekelleşen firma ihtiyacına göre fındık piyasasını belirliyor. Ana üretici olan ülkenin yetkilileri başkasının kontrol edeceği bir alana bırakmaması lazım. Birileri piyasayı yönetiyor. Dolayısıyla kendi ihtiyaçlarına göre bir piyasa sürüyor. Hükümet fındıkla ilgili çok büyük destek veriyor ama son 10 yılda tekelleşme giderek arttı. Genel anlamda Türkiye üretimde, ana yer olduğu bir üründe piyasayı kontrol edebilir bir güce sahip olması lazım çünkü bu Türkiye’nin ürünü” dedi.

‘92 BİN TON FINDIK VAR’

Sakarya Ticaret Borsası’ndaki işlem gören fındığın üretici bazında 92 bin tona yakın olduğunu söyleyen Başkan Sarı, “Kooperatif ve Toprak Mahsulleri’ni de ilave edersek 93 ton gibi bir rakam söz konusu. Bunun karşılığında da Sakarya’daki fındık çiftçisinin cebine 2 milyar 40 milyon TL para girmiş. Bu çok iyi bir rakam. Şu anda Sakarya Ticaret Borsası’nda en fazla işlem gören ürün fındık. Bu borsa gelirlerinin aşağı yukarı yüzde 35’ini karşılıyor. Türkiye’de üretilen fındık, yaklaşık yüzde 80 oranında ülkeye ihracat girdisi sağlıyor. İhracata giden bütün fındıklar borsadan geçmek zorunda. Yani kayıt dışı bir durum söz konusu değil. Borsa ne işe yarıyor diye sorarsanız genel anlamda ekonomiyi kayıt altına alıyor” dedi.

FİYATTAN MEMNUN KALINDI

Bu yıl açıklanan fındık fiyatının memnuniyetle karşılandığını söyleyen Sarı, “2020 yılı fındık konusunda iyi başlamıştı. Özellikle üreticiler için çok iyi fiyatlar oluştu ve bence üretici bu fiyatlardan memnun. Rekolte olarak baktığımızda bu yıl fındık biraz daha az oluştu. Ülke pazarında FİSKOBİRLİK bin 250 ton fındık aldı. Geçen yıl aldığı miktar ise bin 500 ton. Rekolteye bağlı olarak bir azalma mevcut. İhracat konusunda ise Türkiye’deki fındığın yaklaşık yüzde 40-45’ini Nutella’nın üreticisi Ferrero alıyor. Fındığı alan yerli firmalarımız da var ama en çok yurt dışı çikolata ürünlerinde tercih ediyor” şeklinde konuştu.

‘HAREKETLENME NORMAL’

Fındık piyasasındaki hareketlenmelerin normal olduğunu dile getiren Sarı, “Şu anda iç fındığın fabrikadan çıkış fiyatı yaklaşık olarak 46 TL. Toprak Mahsulleri Ofisi (TMO) fındık fiyatını 22 TL olarak açıkladı. Piyasalarda devletin verdiği rakamlar üzerinden bir rakam oluştu. Bu yüzden TMO bu yıl fındık alamadı. Bence bu yıl fındık fiyatları çok iyi seviyede seyretti. 3-4 yıl öncesine kadar bağına bahçesine gitmeyen üretici, gece gündüz bahçelerinde çalışıyor. Üretici son zamanlarda fiyatlardan memnun, eğer memnun olmasaydı bahçeye girmezdi” diye konuştu.

‘FINDIK, İHRACATA UYGUN’

Sakarya’daki fındığın ihracata en uygun olduğunu ifade eden Sarı, “Sakarya’daki fındık sanayiye uygundur. Avrupalı firmalar, çikolatada kullanacakları fındığı bu bölgeden tercih ediyor. Sakarya’daki fındığın yağ oranı daha düşüktür, raf ömrü daha uzun ve kullanışlıdır. Türkiye’de Sakarya, fındık üretiminde Ordu ilinden sonra 2’nci sırada yer alıyor. Zaman zaman Ordu ile paralel gidiyoruz. Şu an ilimizde de fındık dikimleri devam ediyor. Çok yakın bir zamanda Sakarya’nın fındık üretiminde ülkede birinci sırada olacağını düşünüyorum” ifadelerini kullandı.

Güncelleme Tarihi: 23 Aralık 2020, 21:16
banner3
YORUM EKLE