Müfettiş gözüyle İBB'nin denetimi

Türkiye’de son yıllarda siyasi, hukuki, bürokratik denetim oldukça büyük yaralar aldı. Hatta yalnızca kâğıt üzerinde kaldı... Kamuoyu denetimi de çok etkisizleşti…

Bürokratik denetimin en önemli aracı teftiş kurullarının yapısıyla oynadı, kariyer yapı bozuldu,  kurullar işlevsizleştirildi, yeni kurulan pek çok yeni kamu kuruluşunda teftiş kuruluna yer verilmedi…

Bunlara rağmen son on gündür gündemin en önemli konularından birisi “Teftiş”. Teftişin ülke gündemine taşınmasının nedeni de İBB’de Mülkiye Müfettişlerince yapılan “Özel Teftiş”.

Bu özel teftişteki usul ve uygulama hataları başta bağımsızlık olmak üzere denetimin sorunlarının tartışılacağı, bağımsız, tarafsız ve etkin bir denetimi konuşmamız için önemli bir fırsattı. Ama ne siyasi partiler ne de başta DENETDE olmak üzere denetim elemanlarının üye oldukları STK’lar bu fırsatı değerlendiremediler…

Kırk yıl süreyle, üç farklı kurumda (PTT, Türk Telekom ve OGM) müfettiş olarak görev yapmış, PTT Müfettişler Derneği, Türk Telekom Müfettişler Derneği ve DENETDE (Devlet Denetim Elemanları Derneği) yönetimlerinde görev almış, bir dönem de DENETDE genel başkanlığını yürütmüş emekli bir denetim elemanı olarak bu konudaki görüşlerimi paylaşmak istedim.

İçişleri Bakanlığı, 26 Aralık 2021 günü yaptığı yazılı açıklamada “İBB, bağlı kuruluşları ve şirketlerinde işbaşı yaptırılan personelden, 455’inin PKK/KCK, 80’inin DHKP-C, 20’sinin MLKP, 2’sinin MKP, ayrıca bazılarının FETÖ ve diğer terör örgütleriyle iltisaklı/irtibatlı olduğu yönünde ihbar, şikâyet ve elde edilen tespitler üzerine, konunun tüm yönleriyle soruşturulması için Bakanlığımızca özel teftiş başlatılmıştır” diyerek konuyu kamuoyuna duyurdu.

Öncelikle bazı gazeteciler ve siyasilerin ileri sürdükleri “Bu soruşturma gereksizdir, İçişleri Bakanlığı böyle bir soruşturma yapamaz.” görüşüne katılmıyorum.  Bakanlık terör örgütleriyle iltisaklı/irtibatlı olduğu iddia edilen kişilerin göreve alınmalarının usule uygun olup olmadığı, işe alma işleminin belirli yerlerden gönderilen referans listelerine göre yapılıp yapılmadığı, işe alınanların gerekli vasıfları taşıyıp taşımadıkları, iyi hal kâğıtlarında tahrifat yapılıp yapılmadığı, işe almada yetkililerin ihmal ve kusurlarının olup olmadığı gibi konuları her zaman denetleyebilir. Nitekim Mülkiye Müfettişleri ve Mahalli İdareler kontrolörleri daha önce de gerek PKK gerekse FETÖ ile iltisaklı/irtibatlı kişiler hakkında çeşitli belediyelerde soruşturma yürütmüşler, pek çok belediye görevlisi hakkında suç duyurusunda bulunmuşlardır. Ayrıca “İçişleri Bakanlığı Mülkiye Teftiş Kurulu Yönetmeliği”nin 42. maddesine göre Mülkiye Müfettişleri Belediyelerde “Özel Teftiş” yapabilirler. Yani Mülkiye Müfettişlerine İBB’de “Özel Teftiş” görevi verilmesinde mevzuata ve teamüllere aykırı bir durum yoktur.

Ancak, soruşturmanın verilme şeklinde, kamuoyuna duyurulmasında ve soruşturmacıların görevlendirilmesinde, usul ve teamüllere uymayan ciddi hatalar yapılmıştır.

Uygulamada soruşturma emrini veren amirin, verilen soruşturma ile ilgili görüş ve kanaatini gerek soruşturmayı yürüteceklere, gerekse kamuoyuna duyurmaması esastır. Zira tersine davranış, müfettişleri olumlu veya olumsuz etkiler...

Siyasi sonuçlar da doğuracak soruşturma ile ilgili olarak, daha müfettişler görevlendirilmeden Mülkiye Müfettişlerinin amiri konumundaki İçişleri Bakanı Süleyman Soylu’nun kesin kanaatini hem de TBMM Kürsüsünden açıklamış olması, yürütülecek soruşturmanın tarafsızlığına gölge düşürecek nitelikte bir hatadır. Bir müfettişin bu beyanlardan hiç etkilenmeyeceğini düşünmek safdilliktir. Üstelik Mülkiye Müfettişleri kariyerden gelmezler. Müfettişlik onların mesleklerindeki son nokta da değildir. Mülkiye Müfettişlerinin Valilik Genel Müdürlük gibi hedefleri vardır.

Mülkiye Teftiş Kurulunda 2015 başında 196 mülkiye müfettişi varken bu sayının Fetullahçı Terör Örgütü (FETÖ) ile mücadele kapsamında 103'e indiğini sonra yeni atamalarla sayının yine arttığını, hatta son yıllarda görevden alınan valilerin birçoğunun merkez valisi olarak değil de Mülkiye Müfettişi olarak atandığını, böylece Mülkiye Müfettişi açığının kapatılmaya çalışıldığını bir not olarak belirteyim.

Hafızalarınızı zorlarsanız belki hatırlarsınız, bazı gazeteciler Hüseyin Avni Coş’un Mülkiye Müfettişliğinden Valiliğe atanmasını ve uzun süre valilikte kalmasını, Erdoğan’ın İstanbul Belediye Başkanı olduğu dönemde düzenlediği raporlarla ilişkilendirmişlerdi...

İçişleri Bakanı Süleyman Soylu TBMM Kürsüsünde “Alınan Personelin 455’inin PKK ve KCK kaydı var, 80’inin DHKP-C kaydı var, 20’sinin de MLKP kaydı var, 2’sini MKP kaydı var.” diye net rakamlar vermiş ve İstanbul Büyük Şehir Belediye Başkanını alenen suçlamışken, soruşturma sonucunda hangi müfettiş bakanı yalanlayan bir rapor düzenleyebilir… Sayın Soylu’nun soruşturma başlamadan yaptığı bu açıklama hem soruşturmayı siyasallaştırılmış, hem de düzenlenecek raporları tartışmaya açık hale getirmiştir…

İçişleri Bakanlığı teamüllerde olmamasına rağmen, görev emrinin içeriğini kamuoyuna bir açıklama ile duyurarak, olayı tamamen siyasallaştırmıştır… Siyasi parti yetkililerinin açıklamaları ile de siyasallaşmanın boyutu daha da artmıştır…

Öte yandan; teftiş literatüründe “Tetikçi Müfettiş” diye adlandırılan, yönetime yakın, yönetimin dediğini yapmaya eğilimli müfettiş tipi vardır. Bazen de müfettişler görevlerini çok doğru ve sağlıklı yapmalarına rağmen, geçmişte düzenledikleri raporlar, aldıkları güzel programlar, siyasi görüşleri ve siyasi görüşlerini açıklamış olmaları nedeniyle hiç de hak etmedikleri halde “Tetikçi Müfettiş” olarak değerlendirilebilirler.

2015 Genel Seçimlerinde Ak Parti’den Mersin 6. sıra milletvekili adayı olan Mülkiye Müfettişi Arif Yıldırım’ın Mülkiye Teftiş Kurulunda başka müfettiş yokmuş gibi “Özel Teftiş”i yürütecek müfettişler arasında yer alması, soruşturmanın sonucu ne olursa olsun soruşturmayı şaibeli duruma sokacak niteliktedir... Maalesef bu tip görevlendirmeler yalnızca görevlendirilen müfettişi değil, teftiş kurullarının itibarlarını da olumsuz yönde etkilemekte, müfettişlere duyulan güveni sarsmaktadır...

Her ne kadar teftişle ilgili uygulamada, “Hâkimin Reddi” benzeri “Muhakkikin Reddi” uygulaması yoksa da, her müfettişin soruşturma emrini aldığında, olayın taraflarıyla ilgili bir geçmişi, bir sürtüşmesi, kamuoyunun yanlış anlamasına neden olacak bir durumu olup olmadığını gözden geçirerek gerekirse görevden affını istemesinin uygun olacağını düşünürüm. Bu nedenle Sayın Arif Yıldırım’ın görevden çekilmesinin hem kendisi hem de soruşturmanın selameti açısından doğru olacaktır.

Anlaşılan o ki İBB’de yürütülen soruşturmanın sonucu ne olursa olsun, uzun süre gündemde kalacak ve tartışma konusu olmaya devam edecektir.

Müfettişliğe başladığım günden bu yana, yani kırk yılı aşkın süredir dillendirdiğim bir kanaatim var; “Denetim organları bağımsız olmazlarsa, tarafsız da olamazlar”. Bir Bakanın, bir Genel Müdürün emrindeki müfettişlerin, onları ilgilendiren konularda tarafsız olmaları düşünülemez…

Böyle olunca da teftiş organları yalnızca; üst bürokratları ve siyasetçileri ilgilendirmeyen yolsuzluk ve usulsüzlükleri soruşturmak,  muhalif belediyeleri denetlemek amacıyla harekete geçirilirler. Ha bir de iktidar değişikliklerinde sabık iktidarın usulsüzlüklerini denetlenmek isteyince teftiş birimleri devreye sokulur.

Denetim organlarının yaptıkları denetimlerin tam anlamıyla adil, doğru ve tarafsız olması için; denetim elemanı güvencesini de sağlayan, kariyer yapıyı esas alan bir denetim hizmetleri sınıfı oluşturulması, tüm denetim elemanlarını tek çatı altında toplayan özerk ve tam bağımsız bir yapı oluşturulması gerekir…

Ama yargının bağımsızlığının bile tartışıldığı Partili Cumhurbaşkanlığı Sisteminde denetimin bağımsız olması mümkün müdür? O da ayrı mesele…

# YAZARIN DİĞER YAZILARI

Yazar Fazlı Köksal - Mesaj Gönder --- Okunma


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Sakarya Yenihaber Gazetesi Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Sakarya Yenihaber Gazetesi hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA), Anka Haber Ajansı (ANKA) tarafından servis edilen tüm haberler Sakarya Yenihaber Gazetesi editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Sakarya Yenihaber Gazetesi değil haberi geçen ajanstır.

08

Naci Özer - Bir Başkentlik olarak gurur duyuyorum.

Zevkle takip edip,istifade ediyorum. Kalemiyin mürekkebi bitmesin kardeşin,üstadım.

Yanıtla . 2Beğen . 0Beğenme 09 Ocak 22:11
07

Denetçi Gözüyle - Teftişten amaç suç ve suçluyu bulmak olsaydı yapılan görevlendirme konu bazlı olurdu.

Görevlendirmede sayılar belli olduğuna göre iş bu sayılarla ilgili kelleleri bulmaya geliyor.

Böyle bir görev çok kolay verilmiş ve kamuoyuna açıklanabilmiştir ama, yapılacak görev o kadar kolay olmayacaktır.

Yanıtla . 1Beğen . 0Beğenme 08 Ocak 19:55
06

Nh - İçişleri Bakanlığının terör konusundaki hassasiyeti ve gayretini yakdir ettim. Ancak aynı hassasiyeti İmamoğlu'nun İBB'nin geçmiş dönem ile ilgili yolsuzukları ihbar eden dosyalarına da göstermesi ne güzel olurdu. Ama yok sayıldı. Oysa yolsuzluklarda bir ekonomik terör faaliyeti olduğuna göre teröristler arasında ayrım yapılması adaletli olmamıştır.

Tetikçi müfettiş kavramıda malesef Memleketimizin eskiden beri kanayan bir yarası. Eariyer müfettişliklere tekrar dönülmesinde ve Cumhuriyet savclıklarına bağlı olmasında büyuk yarar vvar

Yanıtla . 2Beğen . 0Beğenme 08 Ocak 15:34
05

Yıldırım Dağdaş - Çok güzel bir şekilde konuyu dile getirmişsiniz. Çok teşekkür ederim. Ben de müsaadelerinizle paylacağım.

Yanıtla . 2Beğen . 0Beğenme 08 Ocak 13:29
04

Musa Can - Kesinlikle yazınızın son paragrafında ki partili Cumhur başkanlığı sisteminde yargının bağımsız olması Kesinlikle düşünülemez. Ellerine sağlık Günümüz teftişiyle ilgili güzel bir yazı olmuş

Yanıtla . 2Beğen . 0Beğenme 08 Ocak 13:19
03

Selahattin Sertoğlu - Tarafsızlık ve yönetmelikler doğrultusundaki tartışılmayacak gerçeklikte olan bilgi ve görüşleriniz, toplumun da beklentilerini yansıtmalıdır. Ama ne yazık ki, çıkar ve partizanlık yapan bir kısım insanımızın anlayış ve beklentileri, hukuksuz da olsa, doğruya yanlış, yanlışa doğru şeklinde yönlendirilmektedir.

Yanıtla . 2Beğen . 0Beğenme 08 Ocak 13:12
02

Selahattin Coşkun - SEVGİLİ Başkanım benim Chp yle hiçbir bağım ve sempatim olmadı Müfettişlikle ilgilide fazla bir bilgim yok ancak madem İçişleri Bakanlığının böyle terörist olduklarına dair bir bilgileri varsa önce onları tutuklamaları gerekmezmi böyle bir yetkileri yokmu fetöcü diye birçok suçsuz günahsız insanı tutuklananlar bunları niye tutuklamıyorlar acaba.

Bence bu olay direk Ekrem İmamoğlu 'na yönelik komplo olarak düşünüyorum.

Yazınızda çok açıklayıcı ve güzel teşekkür ediyorum.

Sevgi saygı ve selamlar.

Yanıtla . 2Beğen . 1Beğenme 08 Ocak 12:05
01

Kazim Uzun - Çok doğru bir tespit, daha başlamadan tarafsızlığına gölge düşüren bir süreç yaşıyoruz. Zaten adalet ve bağımsızlıktan yoksun bir yönetimden başka bir şey de beklenemez.

Yanıtla . 2Beğen . 0Beğenme 08 Ocak 11:52


Anket Sizce Sakarya'daki en başarılı belediye hangisi?