Tarihte Bugün - 15 Aralık: Struma Faciası

Fazlı Köksal; Nazi Almanya'sından kaçan 769 Romanya Yahudisi'ni taşıyan Struma isimli yük gemisinin günlerce İstanbul açıklarında bekledikten sonra patlamasıyla yaşanan faciayı anlattı

Tarihte Bugün - 15 Aralık: Struma Faciası

15 Aralık
1256 - İran'da bulunan haşhaşîlerin Alamut Kalesi, Hülagû Han Ordusu tarafından yok edildi.
1574 - III. Murad, 12. Osmanlı padişahı olarak tahta çıktı.
1893 - Wilhelm Ludwig Thomsen, Danimarka Kraliyet İlimler Akademisinde sunduğu bildiriyle Orhun alfabesini çözdüğünü ve Orhun Kitabeleri'ni okuduğunu bilim dünyasına açıkladı.
1895 – İlk Osmanlı Nümusmatlarından İsmail Galip Bey vefat etti.
1918 - Merkezi Adana'da bulunan ve Çukurova'yı boşaltmakta olan 2. Ordu lağvedildi.
1919- Ali Rıza Paşa, Mustafa Kemal'e gönderdiği telgrafta, Padişah'ın,  doğum gününü kutlayan Mustafa Kemal’e teşekkürünü bildirdi.
1920 - Genelkurmay Başkanlığı'na bağlı olarak, haber alma ve ikmal işlerini yürütmek üzere 23 Eylül'de kurulan gizli Hamza Grubu, Mücahit Grubu adını aldı.
1920 - Lloyd George, Avam Kamarası'nda yaptığı konuşmada, İzmir'in Türk milliyetçilerine Verilmesi halinde bunun ardından Trakya ve Edime için de taleplerin gelebileceğini, Arapların da Şam'ın geleceğini gündeme getirebileceklerini söyledi.
1921 - Ankara Hükümetine personel ve araç gereç yardımı yapmak için 17 Ekim’de İstanbul'da gizlice kurulmuş olan Muavenet-i Bahriye Grubu, Felah Grubu'yla birleşti
1923 - Türkiye-Macaristan dostluk antlaşması İstanbul’da imzalandı
1925 - Rıza Pehlevi, krallık yeminini etti ve Kaçar Hanedanı'nı sonlandırarak, Pehlevi Hanedanı'nı kurdu.
1925 -, Türkiye Cumhuriyeti'nin ilk iki ve 4. Hükümetlerinde Nafia Vekili (Bayındırlık Bakanı) Süleyman Sırrı Aral vefat etti
1934 - Bingöl'de, 4.9 büyüklüğündeki depremde 12 kişi öldü.
1941 - 769 Rumen Yahudisi yolcusuyla Filistin'e giden Struma gemisi, İstanbul'a geldi. Geminin yolcu indirmesi yasaklandı.
1948 - TBMM'de Sivas Kongresi'ne seçilen Temsil Heyeti üyeleriyle, TBMM'nin birinci döneminde bulunan üyelere, vatan-ı hizmet tertibinden aylık bağlanması hakkında kanun kabul edildi.
1949 - Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Örgütü (UNESCO)'nun İstanbul Bürosu açıldı.
1954 - Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı (TPAO) kuruldu.
1957 - Birleşmiş Milletler Genel Kurulu, Yunanistan'ın Kıbrıs tezini reddetti.
1958 - Adalet Bakanı Esat Budakoğlu, 4 yıl içinde basın suçundan 238 gazetecinin mahkûm olduğunu açıkladı.
1960 - Erzurum'da radyo istasyonu açıldı.
1986 - Olimpiyat şampiyonu halterci Naim Süleymanoğlu, Türk vatandaşı oldu.
1990 - Kırgızistan bağımsızlığını ilan etti.
1997 - Türkiye ile Rusya arasında Mavi Akım projesini içeren anlaşma imzalandı.
2000 - Bitlis'in Tatvan ilçesi yakınında 6. Zırhlı Tugay Komutanlığına ait askeri helikopter düştü. Kazada 2 asker öldü, 5 asker yaralandı.
2000 - Afyonkarahisar ve çevresinde büyüklüğü 5,8 olan depremde 6 kişi öldü, 42 kişi yaralandı.
2000 - Çernobil reaktör kazasının ardından, Nükleer Santralin çalışması durduruldu.

Günün Olayı
Struma Faciası

İkinci Dünya Savaşı sırasında Nazi Almanya’sı Avrupa’nın her yerindeki Yahudileri hedef aldığı için, Almanya’nın işgal ettiği ve işgal ihtimali olan ülkelerdeki Yahudiler kendilerini tehdit altında hissetmiştir. Alman orduları Romanya’ya yaklaşınca Romanya’daki Yahudiler de yoğun Yahudi göçü alan Filistin’e yolculuk yapmak için Struma isimli Panama bandıralı bir yük gemisiyle anlaştılar.  Gemi insan taşımacılığına uygun değildi.  Örneğin geminin sadece bir tuvaleti vardı. Gemiyi işletenler yolcu başına yüklü para aldıklarından gemiyi 769 yolcuyla doldurmuşlardı.
Geminin  motor bakımları da yapılmamıştı. Geminin motoru seyir sırasında iki kez arızalandı ve ikinci kez arızalanması Türkiye karasularında gerçekleşti.  Gemi Sarayburnu açıklarına demir attı ve motorunun tamir edilmesi beklendi. Türkiye Almanya’nın baskısıyla yolcuların karaya inmesine izin verilmedi. . Öte yandan Filistin’de egemen olan İngiltere çok sayıda Yahudi’nin Filistin’e gelmesinin sakıncalı olacağını söyleyip geminin yola devam etmesine izin vermeyeceklerini söyledi. Türkiye de yolcuları mülteci olarak kabul etmedi. Romanya da geminin dönmesi halinde gemiyi kabul etmeyeceğini açıklamıştı. Gemi içerisinde 769 Yahudi ile Türkiye karasularında bekliyordu.
Bu sırada Kızılay ve Yahudi örgütünün ortak çalışmaları sonucu gemiye her gün düzenli olarak erzak getiriliyordu. Gemiden sadece Standart Oil Company of New York Petrol Şirketi'nin Romanya Müdürü Martin Segal ve ailesi şirketin Türkiye temsilcisi Vehbi Koç'un girişimleri ile çıkartıldı. Segal ailesinin yanı sıra kanaması olan hamile bir kadının da gemiden inmesine izin verildi ve hastaneye yatırıldı. Gemide kalan yolcuların akıbeti ile ilgili haftalar süren müzakereler sonuç vermeyince, Türk hükümeti 23 Şubat 1942'de gemiyi Karadeniz'de Şile açıklarına çektirdi. Gece boyunca sürüklenen gemi, 24 Şubat sabahı büyük bir patlamanın ardından battı. 103'ü çocuk olmak üzere 768 kişi öldü. 
Sadece David Stoliar adlı 20 yaşında bir yolcu ve Ivanof Diko isimli ikinci kaptan sağ kurtuldu. Stoliar ve Diko sabaha kadar bir tahta kirişe tutunarak hayatta kalmaya çalıştı. İkili aynı zamanda donmak üzereydi. Daha sonra tüm umutları tükenen Diko kendini akıntıya bıraktı ve yaşamına son verdi. Stoliar ise çaresizlikten bileklerini kesmek istedi ancak donmak üzere olan elleri çakıyı açamadı. Ölmek üzereyken bir Türk Kurtarma Kayığı tarafından bulundu ve karaya çıkartıldı.
1970'li yıllarda yapılan araştırmalar sonucunda geminin bir Rus denizaltısından atılan torpido ile batırıldığı tespit edilmiştir.  Bu yolculuğu düzenleyenler 1942 yılında ölüme sebebiyet vermekten Romanya'da yargılanmışlar fakat geminin batma sebebinin bir denizaltı olması nedeniyle beraat etmişlerdir. 
Konu romanlara ve filmlere de konu olmuştur. Aooron Nommaz’ın ‘Vicdanları Sorgulatan Hikaye: Struma”, Zülfü Livaneli’nin “Serenad”, Bahar Feyzan’ın “Aşk Yolcusu”  Hakan Akdoğan’ın “Struma Karanlıkta bir Ninni ”romanları Struma Faciası merkeze konularak kurgulanmıştır.. Yine Halit Kakınç’ın kaleme aldığı  “Struma”da da konu bir gazeteci duyarlılığı ile belgesel roman tarzında anlatılmıştır.

Sakarya Yenihaber

Güncelleme Tarihi: 15 Aralık 2020, 07:24
banner3
YORUM EKLE