Tarihte Bugün - 16 Ekim: Siyasi Partilerin Feshi

Fazlı Köksal, gaetemiz için hazırladığı Tarihte Bugün köşesinde 12 Eylül 1980 darbesi sonrası siyasi partilerin feshedilmesini yazdı

Tarihte Bugün - 16 Ekim: Siyasi Partilerin Feshi

16 Ekim
1529 - I. Süleyman'ın komuta ettiği Osmanlı Ordusu, Viyana Kuşatması'nı kaldırdı.
1730 - Sadrazam Nevşehirli İbrahim Paşa, Patrona Halil İsyanı'nı çıkaranların istekleri doğrultusunda Padişah III. Ahmet tarafından boğduruldu.
1920 - Refet Bey kuvvetleri Bozkır'ı kurtardılar. İsyancılar Hadim ve Aladağ yönüne kaçtı. Bozkır kaymakamı, askerlik şubesi başkanı ve jandarma komutanının cesetleri bahçede bulundu.
1921 - Moskova Büyükelçisi Ali Fuat Paşa, bütün gece Stalin'le görüştü. Stalin, Batı Cephesi'ndeki savaşların durumunu Anadolu haritası üzerinde inceledi. Türk-Fransız Dostluk Anlaşması hakkında bilgi aldı. Türkiye'ye güvendiğini söyledi. Bu yıl ödenmesi gereken yardımların hemen verilmesi için ilgililere emir verdi.
Erzurum'da bir yıldır esir bulunan 98 subay, 531 er; Ermenistan'a geri verildi
1922 - Meclisin gizli oturumunda Başbakan Rauf Bey, 1297-1300 doğumlu (41-38 yaşlarında olan) erlerin terhis adı konulmadan terhis edileceğini, bu 30 bin kişinin bırakılmasıyla bütçe açığını kapamaya çalışacaklarını açıkladı. Bu karar, uzun tartışmalara sebep oldu. Durak Bey, Hüseyin Avni Bey gibi İkinci Gruba mensup mebuslar başta olmak üzere bir çok mebus bunun için Meclis kararı istenmeyişini eleştirerek Hükümetin mutlakıyete gittiğini ileri sürdüler, Meclis'e saygı gösterilmesini istediler.
1924 - Topkapı Sarayı müze olarak ziyarete açıldı.
1945 - Tarihe Ankara Cinayeti olarak geçen, üst düzey bürokratların adının karıştığı cinayet gerçekleşti. (Ankara'da Doktor Neşet Naci Arzan'ın Ulus Samanpazarı'ndaki muayenehanesinde Genelkurmay Başkanı Kâzım Orbay'ın oğlu Haşmet Orbay tarafından öldürülmesi ve Vali Nevzat Tandoğan’ın olayı başkasının üzerine yıkması vb. olaylar zinciri)
1981 - 2533 Sayılı Siyasi Partilerin Feshine Dair Kanunla bütün siyasi partiler kapatıldı..
1992 - Türk Silahlı Kuvvetleri, Irak'ın kuzeyindeki Haftanin bölgesinde sınır ötesi harekat başlattı.
2002 - Irak devlet başkanı Saddam Hüseyin, 7 yıllık yeni görev süresi için düzenlenen halk oylamasında oyların tamamını aldı.
2002 - Amerika Birleşik Devletleri Başkanı George W. Bush, ABD kongresinin onayladığı, Irak'a savaş açma yetkisi veren kararı imzaladı.
2003 – Ressam Avni Arbaş vefat etti..
2015 - Futbolcu, sinema yönetmeni, oyuncu, senarist, yapımcı Memduh Ün vefat etti…

Günün Olayı
Siyasi Partilerin Feshi

12 Eylül İhtilali gerçekleşir gerçekleşmez ilk icraatlarından birisi Siyasi Parti Liderlerini tutuklamak oldu. Daha sonra Milli Güvenlik Konseyinin 7 sayılı bildirisi ile 12 Eylül 1980 tarihine kadar kurulmuş bütün siyasi partilerin faaliyeti yasaklandı.

Bu yasak bir seneyi aşkın bir süre devam ettikten sonra 16.10.1981 tarih ve "2533 Sayılı Siyasi Partilerin Feshine Dair Kanun" ile 12 Eylül 1980 tarihine kadar kurulmuş olan ve faaliyetleri Milli
Güvenlik Konseyinin 7 Numaralı Bildirisi ile yasaklanmış bulunan bütün Siyasi Partiler;tüm merkez, il, ilçe ve diğer şube teşkilatları, kadın ve gençlik kolları, temsilcilik, lokal ve diğer adlarla kurulan her türlü yardımcı kuruluş ve yan organları ile birlikte feshedildi…

Feshedilen Siyasi Partilerin ve her türlü yardımcı kuruluş ve yan tüm varlıkları Hazineye devredildi.

Türkiye Cumhuriyeti Devletinin Kurucusu Atatürk'ün düzenlediği vasiyetnameye göre, maliki olduğu bütün para ve hisse senetleriyle Çankaya'daki taşınır ve taşınmaz mallarının, o tarihte mevcut tek parti olan Cumhuriyet Halk Partisine belirttiği şartlarla tevdi ettiği idaresi görevi Devlet Başkanlığı Genel Sekreterliğine devredildi.
Partilerin tasfiye işlemlerini yürütmek üzere kayyımlar görevlendirildi.
13 Temmuz 1965 tarih ve 648 sayılı Siyasi Partiler Kanunu ile ek ve değişiklikleri yürürlükten kaldırıldı…
Ancak Partilerin Malvarlığına el koyma kararı da AP ve CHP dışında fiilen uygulanamadı. MHP ve MSP’nin ciddi bir mal varlığı olmadığı anlaşıldı. Bu partilerin mal varlıklarının parti genel başkanları üzerinde olduğu sonradan anlaşıldı… Küçük partilerin çoğunun mal varlığı borçlarını ödemeye kâfi gelmedi…
Bu kanun eksiği ile hatasıyla Cumhuriyetin, 1946’dan bu yana süregelen demokratik birikimini yok eden bir kanun olarak tarihe geçti…
Ama o 1980 darbesinden güç alan o anti demokratik dönem de sona erince 6 Eylül 1987 tarihinde yapılan Referandum ile kapatılan Siyasi Partilerin liderlerine uygulanan siyaset yasağı sona erdi… 19.6.1992 Tarihinde de TBMM tarafından kabul edilen 3821 Sayılı Kanun ile 16.10.1981 tarih ve "2533 Sayılı Siyasi Partilerin Feshine Dair Kanun" yürürlükten kaldırıldı..
Bir anti demokratik yasa da gecikmeyle de olsa tarihin çöplüğüne atıldı…

 

Sakarya Yenihaber

Güncelleme Tarihi: 16 Ekim 2020, 08:01
banner3
YORUM EKLE
SIRADAKİ HABER