Tarihte Bugün - 17 Kasım: Vahdettin’in Kaçışı

Fazlı Köksal, son padişah VI. Mehmet Vahdettin'in İngiliz gemisiyle İstanbul'dan kaçışını yazdı

Tarihte Bugün - 17 Kasım: Vahdettin’in Kaçışı

17 KASIM
1877 - Rus birlikleri Kars'a saldırdı.
1909 – “Teâlî-i Vatan Osmanlı Hanımlar Cemiyeti” Selanik’te kuruldu
1914 - Rus donanmasının Trabzon’u bombardımana tuttu.
1917 - Zeki Velidi Togan öncülüğünde Başkurdistan Özerk Cumhuriyeti kuruldu.
1918 - İngilizler, Bakü'yü işgal ettiler.
1918- Eski içişleri bakanı Fethi Bey’in çıkardığı, Mustafa Kemal’in de ortağı olduğu Minber Gazetesi Hükümeti Ateşkes anlaşmasının şartlarının çiğnenmesine seyirci kalmakla suçladı.
1920 -Ermeniler, bütün ateşkes şartlarını kabul ettiler. Ermenilerden alınan 2.000 piyade tüfeği, 3 sahra topu, 40 hafif, 20 ağır makinalı tüfek, 4.000 sandık piyade mermisi, 6.000 topçu mermisi. Batı Cephesi için yola çıkarıldı: 
Ankara Hükümeti, gereksiz döviz kaybını önlemek amacıyla, tıbbi amaçlar dışında bütün alkollü malzeme ve içkilerin dışalımını yasakladı, tıbbi amaçlarla üretilecek ispirtolu maddeler için bir nizamname çıkardı
1921- Malta'dan dönüp önceki gün Meclis'e takdim edilen Rauf Bey, istemediği halde 84 oyla Bayındırlık Bakanlığı'na seçildi Fransa, İngiltere'nin 5 Kasım'da verdiği, Türk-Fransız Anlaşması'nı kınayan muhtırasına cevap verdi: Türkler şimdi çok kuvvetlendi, Güney'de yüz bin kişilik bir ordu bulunduramayız. Ankara ile yaptığımız barış, Müttefiklerle tam işbirliğini bozmaz dendi.
Dışişleri Bakanı Yusuf Kemal Bey, Yüksek Komiserlerin Samsun İstiklal Mahkemesi'nin Pontosçu Rumlar hakkında ölüm cezası vermesi üzerine gönderdikleri 21 Ekim tarihli notalarına verdiği cevapta, Türkiye'yi parçalamak isteyen herkese aynı cezayı verdiklerini belirterek
1922 - Son padişah VI. Mehmet Vahdettin İstanbul'dan kaçtı… 
1924 - İlk muhalefet partisi Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası kuruldu.
1930 - Serbest Cumhuriyet Fırkası kendini feshetti.
1936 - Alman mimar ve şehir plancısı Bruno Taut, İstanbul Güzel Sanatlar Akademisinin başına getirildi.
1946 – Celal Bayar; Biz, Halk Partisini şöyle telakki ediyoruz: bir kase yoğurt düşününüz ki üstünde kaymak tabakası tozludur. Altında ise bembeyaz saf bir yoğurt vardır
1958 – Erzurum Atatürk Üniversitesi açıldı.
1963 - Yerel seçimleri Adalet Partisi kazandı. 
1967 - TBMM ikinci kez yaptığı gizli oturumda, 18 saat 20 dakika Kıbrıs'taki son gelişmeleri görüştü.
1977 - Cahit Karakaş, TBMM'nin 13. Başkanı oldu. Görevi 12 Eylül 1980'de sona erdi.
1988 - Azerbaycan'da millî diriliş günü.
1991 - Rusya, Çerkeslerin haksız yere sürgüne gönderildiklerini kabul ederek Karaçay-Çerkes Cumhuriyeti’nin eski itibarı iade etmiştir. 
1992- Dev Sol Militanlarının taradığı polis otosunda 4 polis memuru şehit oldu.
1995 - Osman Hamdi Bey'in "Yeşil Türbe" tablosu, Birleşik Krallık'ta 37 milyar liraya satıldı.
1999 - İrlanda'yı yenen Türkiye millî futbol takımı, Avrupa Futbol Şampiyonası finallerine katılma hakkı kazandı.

Günün Olayı
Vahdettin’in Kaçışı


Vahdettin 1922 yılı Kasım ayının başlarında İngiltere’nin İstanbul’daki İşgal Kuvvetleri Komutanı Harington ile yaptığı görüşmede, İstanbul’da can güvenliğinin olmadığını bu  İngiltere’nin kendisine yardımcı olmasını istedi. Harington  da taleplerini firar etmek istediği günden bir gün önce yazılı olarak yapmasını istedi.

Bunun üzerine, kaçış hazırlıklarını yapan ve 17 Kasım Cuma gününü kaçış için uygun bulan Vahdettin,16 Kasım 1922 günü Halife-i Müslimin" unvanını kullanarak Harington'a şu kısa mektubu yazdı:  “İstanbul’da hayatımı tehlikede gördüğümden İngiltere devlet-i fehimesine iltica ve bir an evvel İstanbul’dan mahall-i ahara naklimi talep ederim efendim.”

Haftalardır kaçtığı ve kaçacağı söylenen Vahdettin, 16 Kasım gecesini kaçacağı kapıya yakın olan tören köşkünde geçirdi. 17 Kasım 1922 günü değerli eşyasını ve mücevherlerini bavullara yerleştirdi. Yıldız Sarayı’ndan sabaha karşı, İngilizlerin gönderdiği bir ambulansla Tophane'ye getirilen Vahdettin, buradan bir istimbotla İngiliz Malaya gemisine çıkarıldı . Vahdettin, yanına 3.000 altın lira aldı. Yanındakilerden birine, 20.000 İngiliz lirasının da Londra Bankası'nda olduğunu söyledi. Yanına oğlu Ertuğrul'u, başmabeyincisini, mızıkacıbaşını, doktorunu, iki katibini, bir uşağını, bir berberini, iki haremağasını alan
Vahdettin, 5 karısını İngilizlere emanet etti. Malaya zırhlısında Vahdettin Akdeniz başkumandanı Amiral Sir Brock tarafından donanmanın saygı töreniyle karşılandı. Yüksek Komiser Rumbold Lozan görüşmelerine gittiği için vekili Henderson, Vahdettin'i İngiliz topraklarına ayak basması nedeniyle selamladı. Vahdettin, ikisinin de kral olduklarını ileri sürerek İngiliz Kralı George'un sempatilerini de beklediğini söyledi. 

Müttefik İşgal Kuvvetleri Kumandanı Harington bir bildiri yayımlayarak Vahdettin'in "Bütün İslamların Halifesi" sıfatıyla hürriyet ve hayatını tehlikede gördüğünden İngiliz himayesini ve başka bir yere naklini istediğinden bu isteğin sabahleyin yerine getirildiğini bildirdi.
Durumu, bu bildiriyi ekleyerek bir yazıyla Refet Paşa'ya da bildirdi.  Refet Paşa, Mustafa Kemal'e Telgraflarında Vahdettin'in kaçtığını bildirdi ve Harington'un bildiri ve yazısını
ulaştırdı.  Mustafa Kemal, Refet Paşa'ya cevabında kutsal emanetlerin korunmasını, Vahdettin'in yerine seçilecek halife konusunda Abdülmecit'in yoklanmasını istedi.

Vahdettin, tahtından vazgeçmek niyetinde olmadığını birçok kez tekrarladı ve İstanbul'u terk etmekle şerefini kurtardığını, hayatına önem vermediğini söyledi. 61 yaşında olan Vahdettin, VI. Mehmet unvanıyla 36. Osmanlı Padişahı olarak 3 Temmuz 1918'de tahta geçmişti.
21 Kasım günü Malta'ya varan Vahdettin İngilizlerin teşvikiyle Halifelik davasını sürdürecek, ancak İslam dünyasından bir destek göremeyecek, 26 Mayıs 1926'da San Remo'da öldü. 

1 Kasım'da Padişahlığı kaldırmış olan Büyük Millet Meclisi, yarın 18 Kasımda Vahdettin'i Halifelik' ten de azlederek yerine Abdülmecit'i halife seçecektir. 
Vahdettin'in kaçışı, onu lanetleyen bir kampanyaya yol açacak ve nüfuzunun bütünüyle sona ermesine neden olacaktır. Ankara Hükümeti, Vahdettin'i yargılayıp cezalandırma gücünü henüz kendisinde göremediği için bu kaçışı engellemek için de bir girişimde bulunmamıştır.

Sakarya Yenihaber

Güncelleme Tarihi: 17 Kasım 2020, 12:26
banner3
YORUM EKLE
YORUMLAR
Murat Çakmak
Murat Çakmak - 2 ay Önce

Vahidettin kaçtı mı? Yalanınızı yiyeyim.

Murat Çakmak
Murat Çakmak - 2 ay Önce

Vahidettin kaçtı mı? Yalanınızı yiyeyim. Yurttan çıkarıldı mı? İngiliz gemisiyle kaçtı diyorsunuz ki öyle ingiltere ne hikmetse kendi topraklarına kabul etmiyor. Hicaz ve mısırda ikamet etmesine izin verilmiyor. Neden hani bu adam kaçmıştı. Neden Türkiye komşularında ikamet etmesi yasak! Çok kıymetli Hükümet ingiliz dostları tarafından nasıl da savunuluyor. Yoksa Cesur Sultan Vahidettin"in Türkiye'ye girip içerdeki ingilizPerverleri tokatlayıp İslam yurdundan atılması mı korkutuyordu. Geçin bu kaçtı yalanlarını. İlkokul masalı işte.