Tarihte bugün: 19 Temmuz Millet Partisi'nin kuruluşu

Fazlı Köksal, gazetemiz için hazırladığı Tarihte Bugün köşesinde 19 Temmuz'da yaşanan dikkat çeken olayları aktarırken, Millet Partisi'nin kuruluşunu anlattı.

Tarihte bugün: 19 Temmuz Millet Partisi'nin kuruluşu

19 Temmuz
 

1304 – Olcaytu Han’ın İlhanlı Hakanı olması.
1733 – Osmanlı Ordusunun İran Ordusu’nu Bağdat’ta mağlup etmesi. Bağdat zaferi.
1909 - 31 Mart Vak‘ası sorumlularından İttihadı Muhammediye Cemiyet başkanı Derviş Vahdeti 12 arkadaşıyla birlikte idam edildi…
1931 – Atatürk Türk Tarih Kongresine başkanlık etti
1933 - Denizli-Çivril'deki 5,7 büyüklüğündeki depremde 20 kişi öldü.
1948 - Millet Partisi kuruldu.
1967 - Boeing 727 tipi bir yolcu uçağı ile Cessna 310 tipi bir uçak, Kuzey Karolina'nın Hendersonville şehri üzerinde havada çarpıştı: 82 kişi öldü.
1980 - Yaz Olimpiyatları, Moskova'da başladı. Sovyetler'in Afganistan'ı işgalini protesto eden pek çok ülke olimpiyatlara katılmadı.
1980 – Siyaset adamı, akademizyen eski başbakanlardan Prof.Dr. Nihat Erim  solcu teröristlerin düzenlediği bir suikast sonucu öldürüldü.
1983 - Refah Partisi kuruldu.
1985 - İtalya'da, Val di Stava barajı çöktü: 268 kişi öldü.
1987 - Mehmet Terzi, San Francisco Maratonu'nu kazandı.
1989 - DC-10 tipi bir ABD yolcu uçağı, Sioux City-Iowa'ya acil iniş yaptığı sırada düştü: 296 yolcudan 112'si öldü.
1990 - New York Federal Mahkemesi, Karun Hazinesi'nin Türkiye'ye iadesi için açılan davada Türkiye lehine karar verdi. Metropolitan Museum of Art yetkililerinin 363 parçalık hazineyi Türkiye'ye iade etmek istemesi üzerine anlaşmaya varıldı ve hazine, Ekim 1993'te Ankara'ya getirildi.
1993 - İSKİ Genel Müdürü Ergun Göknel, yolsuzluk iddiasıyla görevden alındı.
1993 - PKK, Van'ın Bahçesaray ilçesi Sündüz Yaylası'nda, uzun namlulu silahlarla ateş açtı; 15 çocuk ile 9 kadın yaşamını yitirdi.
2002 - Eski Anayasa Mahkemesi Başkanı Yekta Güngör Özden, Cumhuriyetçi Demokrasi Partisi'ni (CDP) kurdu.
2005 – Çukurca’da askeri aracın mayına çarpması sonucu bir üsteğmen 3 er şehit oldu
2009 - Türkiye'de tüm lokanta, meyhane vb. kapalı alanlarda sigara yasağı uygulaması başladı.
2013 - Suriye'de, PYD tarafından ele geçirilen yerleşim yeri, özerk bölge ilan edildi 
2013 – Roman ve Hikaye Yazarı Leyla Erbil vefat etti.

Günün Olayı
Millet Partisinin Kuruluşu

Millet Partisi, Demokrat Partiden ihraç edilen ve istifa eden üyelerden oluşan bir grup tarafından 20 Temmuz 1948'de Ankara'da kuruldu. Parti kurucuları arasında; Fevzi Çakmak, Osman Bölükbaşı, Enis Akaygen, Yusuf Hikmet Bayur, Kenan Öner, Osman Nuri Köni, Mustafa Kentli ve Sadık Aldoğan vardı. Mareşal Fevzi Çakmak'ın fahri başkanlığını yaptığı partinin ilk genel başkanı Hikmet Bayur olurken, Osman Nuri Köni ilk genel başkan vekili ve Mustafa Kentli de ilk genel sekreteri oldu.
Parti, kuruluşundan başlayarak iktidardaki Cumhuriyet Halk Partisi ile muhalefetteki Demokrat Parti'ye çok sert eleştiriler yöneltti. CHP'nin din ve laiklik anlayışına şiddetle karşı çıkan parti, DP'yi de  muvazaa partisi olarak niteleyip Demokrat Parti’ye  de muhalefet ediyordu.
Partinin programında demokratik bir yönetim kurulması, Altı Ok'un anayasadan çıkarılması, kişi özgürlüklerinin genişletilmesi, genel bir kalkınma programının hazırlanması ve liberal bir iktisat politikasının izlenmesi gibi görüşlere yer verildi. Parti ayrıca cumhurbaşkanının tek dönem için seçilmesini ve çift meclis sistemine geçilmesini de savunuyordu.
Demokrat Parti, seçim kanununda yapılan değişiklikleri yeterli görmeyerek 1948'de yapılan ara seçimlere katılmadı. Yusuf Hikmet Bayur'un genel başkanlığında 1950 genel seçimlerine 22 ilden aday göstererek katılan parti, ülke genelinde %3,11 oy aldı. Başarılı olamadı. Gösterdiği adaylardan sadece Osman Bölükbaşı, Kırşehir'den Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne girebildi. 1951 ara seçimlerinde partinin oy oranının %8,0'e çıkmasına rağmen gösterdiği hiçbir aday seçimleri kazanamadı.
Partinin 1952'de yapılan üçüncü kongresinde bir grup partili delegenin Atatürk'ün kabrine çiçek koymayı reddetmesi, parti içerisinde çeşitli anlaşmazlıklara yol açtı. Bu anlaşmazlıklar partinin 27-29 Haziran 1953'te toplanan beşinci büyük kongresinde açık bir çatışmaya dönüştü ve ilk genel başkan Hikmet Bayur, partinin dinci ve gericilerin eline geçtiğini öne sürerek MP'den istifa etti.
 Hikmet Bayur'un istifası bir suç duyurusu olarak kabul edilip parti hakkında soruşturma açıldı. 7 Temmuz 1953'te parti yöneticilerinin evleri aranıp ifadeleri alındıktan bir gün sonra, soruşturmanın sağlıklı bir biçimde yürütülebilmesi için parti faaliyetleri geçici olarak durduruldu. Ankara 3. Sulh Ceza Mahkemesi'nde açılan dava sonucunda partinin "dini esasa dayanan ve gayesini saklayan bir cemiyet olduğu" sonucuna varıldı ve parti 27 Ocak 1954'te resmen kapatıldı.
Daha sonra aynı isimle farklı tarihlerde partiler kuruldu. Osman Bölükbaşı uzun süre sonradan kurulan Millet Partisinin Genel Başkanlığını yaptı ve mecliste temsil edildi. Daha sonraki yıllarda da Islahatçı Demokrasi Partisi adını Millet Partisi olarak değiştirdi. Uzun yıllar Aykut Edibali Başkanlığında siyasi hayatını sürdürdü..

banner3
YORUM EKLE
SIRADAKİ HABER