Tarihte bugün: 20 Ağustos - Ömer Muhtar

Fazlı Köksal; gazetemiz için hazırladığı Tarihte Bugün köşesinde 20 Ağustos'ta yaşanan dikkat çeken olayları aktardı.

Tarihte bugün: 20 Ağustos - Ömer Muhtar

20 Ağustos

1858 - Libya’da İtalyanlara karşı yürütülen direniş hareketinin önderi Ömer Muhtar doğdu
1919 - Lloyd George başkanlığındaki İngiliz Savaş Kabinesi toplantısında ABD’nin İstanbul ve Ermenistan’da bir mandaterlik kurması düşüncesi “en iyi çözüm” olarak kabul edildi.
1920 - İngiliz Muhipler Cemiyeti, bir törenle Hasan Fehmi Paşa Konağı'nda çalışmalarına başladı. Törende pek çok tanınmış kişi hazır bulundu. Sait Molla, Sağlık Müdürü Abdullah Cevdet, İzmirli Hafız Mustafa Bey, İçişleri eski Bakanı Mehmet Ali Bey yaptıkları konuşmalarda, İngiltere'nin adaletini ve büyüklüğünü övdüler. Bu derneği açmakla övündüklerini söylediler. Haşmetli Kral ve Kraliçe'ye afiyet dilediler.
1921 - Muş'ta, halk, ulema ve aşiret reisleri, memurlar ve mebusların katılmasıyla yapılan büyük mitingde, vatanın kurtuluşuna kadar savaşılacağına ant içildi. Mustafa Kemal 'e ve çalışma arkadaşlarına saygılar belirtildi.
1936 - 9 Eylül Panayırı, İzmir Enternasyonal Fuarı adını aldı.
1946 – Erzurum’da meydana gelen depremde 330 kişi öldü
1951 - Siyasetçi ve asker İzzettin Çalışlar öldü
1952 - Napoli'de yapılan Avrupa Güzellik yarışmasında, Türkiye güzeli Günseli Başar birinci oldu.
1958 - Tarihçi, roman yazarı, alevi kanaat önderi Reha Çamuroğlu doğdu
1964 - Türkiye ile Fransa arasında insan Gücünde işbirliği Anlaşması, Ankara’da imzalandı. Anlaşmaya göre; ilk etapta 10 bin Türk işçisinin kuzeydeki kömür ocaklarında çalışmak üzere Fransa’ya gönderilecek.
1968 - Prag Baharı olarak adlandırılan, Çekoslovakya'nın politik olarak liberalleşmeye çalıştığı dönem, Sovyetler Birliği ve Varşova Paktı ülkelerince (Romanya hariç) işgal edilmesiyle sona erdi. Aleksandr Dubçek ve öteki liberalleşme yanlısı komünist liderler tutuklandı. Sovyet tankları, Prag sokaklarında halkın direnişiyle karşılaştı.
1974 -     Magosa'ya 15 kilometre uzaklıktaki Türklere ait Atlılar köyünde Rumlar tarafından yapılan katliam ortaya çıkarıldı: Bir çukura gömülmüş 57 Türk'ün cesedi bulundu.
1982 - 2 ay 27 günlük kesinleşmiş cezası ertelenmeyen Bülent Ecevit, Ankara Merkez Kapalı Cezaevi'ne konuldu.
1991 - Cumhuriyet gazetesi Başyazarı Nadir Nadi Abalıoğlu vefat etti
2006 - Tiyatro ve sinema sanatçısı Tuncer Necmioğlu, İstanbul'da vefat etti.

Günün Portresi
Ömer Muhtar

İtalyanlar Trablusgarbe saldırınca aralarında Mustafa Kemal ve Enver Beylerin de bulunduğu bir grup Türk subay Tarblusgarbe gelerek sivil halkla birlikte İtalyanlar’a karşı direniş başlattılar.  Balkan Savaşı başlayınca Osmanlı subayla ve askerleri çekilirken, İtalyanlar Trablusgarp vilayetine bağlı Trablus, Fizan ve Sirenayka bölgelerini işgal ettiler.
Tarablusgarp’teki halk direnişine önderlik edenlerden birisi olan, Kur'an-ı Kerim öğretmeni Ömer Muhtar, 22 yıllık mücadelesi boyunca coğrafyayı yakından tanıması ve uyguladığı gerilla taktikleri sayesinde İtalyanları her seferinde mağlup etti. Bu mücadeledeki başarıları nedeniyle "Çöl Aslanı" olarak anıldı.
Faşist lider Benito Mussolini İtalya’da iktidara gelince 1930'da bölgeye İtalyan valisi olarak General Radolfo Graziani'yi atadı. Graziani de Ömer Muhtar’ın komutasındaki direnişçiler karşısında başarısız olunca 1931'de İtalya bölgede yeni ve kanlı bir uygulama başlattı. Cebel Ahdar yöresinde sayıları  100 bini bulan Libyalı, sahil şeridindeki toplama kamplarına gönderildi.  Mısır sınırı da kapatılarak, direnişçilere destek gelecek hat kesildi.
Buna rağmen Ömer Muhtar'ın liderlik ettiği Sunusi birlikleri mücadeleden vaz geçmedi.  Ancak bazı Libyalıların İtalyanlarla iş birliği yapması ve İtalya hava kuvvetlerinin yoğun saldırısı karşısında Ömer Muhtar, 11 Eylül 1931'de Slunta bölgesinde pusuya düşürülerek yaralı şekilde esir edildi.
İtalyan güçleri tarafından çıkarıldığı sözde "mahkeme" tarafından ölüm cezasına çarptırılan Muhtar, 16 Eylül 1931'de idam edildi.
Muhtar'ın mücadele ettiği İtalyan Komutan Graziani, Muhtar ile tanışmasının ardından günlüğüne şunları not almıştı:
"Orta boylarda, iri yapılı, saçı, sakalı ve bıyıkları beyaz, Ömer, atik ve canlı bir zekaya sahipti, dini konularda bilgili, enerji dolu ve çetin bir karaktere sahipti. Özverili ve tavizsizdi. Sunusi Hareketi'nin en önde gelen liderleri arasında yer almasına rağmen mütedeyyin ve fakirdi."
İtalyanlara karşı sergilediği direnişle Libya'da ulusal kahraman haline gelen Ömer Muhtar'ın mücadelesi Hollywood'un da dikkatini çekti. İslamiyet'in doğuşu konulu "Çağrı" filmiyle tanınan Suriyeli yönetmen Mustafa Akkad, "Çöl Aslanı" (1981) filminde Muhtar'ın İtalyanlara karşı sergilediği mücadeleyi izleyicilerle buluşturdu. Filmi Libya lideri Muammer Kaddafi finanse etti. 

Sakarya Yenihaber

Güncelleme Tarihi: 20 Ağustos 2020, 10:50
banner3
YORUM EKLE
SIRADAKİ HABER