Tarihte bugün-28 Aralık- Üniversitelerde Türban takılması serbest bırakıldı

Tarihte bugün-28 Aralık- Üniversitelerde Türban takılması serbest bırakıldı

1913 – Yazar Ahmet Mithat Efendi vefat etti

1919 - Mustafa Kemal, Ankara Ziraat Mektebi'nde şehrin ileri gelenleriyle bir toplantı yaptı. Wilson ilkelerini, Mondros Ateşkes Anlaşması'nın bazı hükümlerini, milleti silahtan tecrit etmek için İtilaf Devletleri'nin yaptıklarını, Sivas Kongresi kararlarını anlattı. Bolşeviklik suçlamasını reddetti.

1919 - İspanyol nezlesi sebebiyle İstanbul'da okullar 10 gün tatil edildi

1920 - Batı Cephesi birlikleri, Çerkez Ethem'in komutasındaki ı. Kuvayı Seyyare'ye karşı harekete geçtiler.

1967 - Kıbrıs Türk toplumu, Ada'da "Kıbrıs Geçici Türk Yönetimi"ni kurdu.

1949 - Uluslararası Para Fonu’ndan bir heyet Türk Hükümetinin 50 milyon dolar borç para talebini incelemek için Türkiye’ye geldi.

1973 - İsmet İnönü, Devlet töreniyle Anıtkabir'e defnedildi.

1975 - İskenderun Demir-Çelik Fabrikası işletmeye açıldı.

1984 - İstanbul- İzmit Anadolu Otoyolu Başbakan Turgut Özal tarafından ulaşıma açıldı.

1989 – Üniversitelerde Türban takılması serbest bırakıldı

1991 – Alparslan Türkeş MÇP Genel Başkanlığına seçildi

1995 - Demirel ve Denktaş, KKTC için Türkiye’nin güvencesinin sürdüğünü duyuran ortak bir açıklama yaptılar

1997 - Ankara metrosu açıldı.

2004 - İKÖ Genel Sekreterliğine seçilen Prof. Dr. Ekmeleddin İhsanoğlu, görevi Abdülaziz Belkaziz'den teslim aldı.

2011 - Uludere olayı; Şırnak'ın Uludere ilçesi yakınlarındaki Irak topraklarında, Türk Hava Kuvvetlerinin F-16 savaş uçaklarıyla yaptığı bombardıman sonucunda, Kürt kökenli vatandaşların oluşturduğu bir kaçakçı kafilesinden, 34 kişi hayatını kaybetti.

Günün Portresi-Ahmet Mithat Efendi

Tanzimat edebiyatının en üretken ve en okunan yazarı Ahmet Mithat Efendi, 1844 senesinde İstanbul Tophane’de dünyaya geldi.

1854 yılında ağabeyinin görevi dolayısıyla bulunduğu Vidin’e gitmiş ve orada öğrenim görmüştür.  Yazı hayatına Vidin’de başlayan sanatçının Tuna gazetesinde yazıları yayımlanmıştır. 1863 yılında Niş Rüştiyesini bitirerek Rusçuk’a bir devlet dairesine memur olarak atanmıştır. Çalıştığı dönemde Fransızcayı öğrenmiş ve bu nedenle Tuna Valisi Mithat Paşa’nın takdirini kazanmıştır. Mithat Paşa ile olan yakınlığı nedeniyle asıl adı olan Ahmet’in yanına Mithat da eklenerek, bu şekilde anılmaya başlanmıştır. 1869 yılında Mithat Paşa Bağdat Valiliği’ne atanınca onunla birlikte gittiği Bağdat’ta hem gazete yöneticiliği yapmış hem de sanat okulu öğrencileri için ders kitabı hazırlamıştır. 1871 yılında ailevî sebeplerden dönmek zorunda kaldığı İstanbul’da tüm zamanının yazarlık ve yayıncılık faaliyetlerine vermiştir.

1873 yılında kendine ait Dağarcık mecmuasında yazdığı yazılar ve Yeni Osmanlılarla yakınlığı nedeni ile Rodos’a sürülmüştür. Abdülaziz’in ölmesi üzerine İstanbul’a geri dönmesine izin verilmiştir. Bu dönemde yazdığı ve sürgüne kadarki hayatı ile sürgün yıllarını anlattığı Menfa adlı eserinde Yeni Osmanlıları eleştirmiş, Üss-i İnkılab adlı kitabında II.Abdülhamid’in siyasetini övdüğü için onun takdirini kazanmıştır. 1878’de çıkarmaya başladığı Tercüman-ı Hakikat gazetesi Osmanlı basın tarihinin en uzun ömürlü ve etkili yayınlarından birisi olmuştur. Ömrünün son yıllarında Darülfünun’da ve Darüşşafaka’da edebiyat dersleri vermiştir.

Hikâye, anı, eleştiri, çeviri, roman gibi farklı türlerde iki yüzden fazla eser yayımlayan ayrıca gazete yazılarıyla Türk edebiyatının en üretken yazarlarından birisi olan Ahmet Mithat efendi 28 Aralık 1913 günü hayata gözlerini yummuştur.

Onun edebiyat anlayışında dikkat çeken hususları şu şekilde sıralayabiliriz;

Eserlerinde Avrupa’nın bilim, sanayi ve çalışkanlığını överken Osmanlı toplumunun ahlaki değerlerinin korunması gerektiğini vurgulamıştır.

Genç yazarlara destek vermiş, dilde sadeleşmeyi savunmuş, devlete itaatsizliği, tembelliği, müsrifliği, özentili davranışları eleştirmiştir.

Halka okuma alışkanlığı kazandırmaya çalışmıştır. “Sanat toplum içindir.” anlayışını benimsemiştir. Tanzimat Edebiyatında halkı en çok etkileyen sanatçı olmuştur.  

Türk edebiyatında onun kadar eser veren başka bir sanatçı yoktur; bu nedenle “yazı makinesi” olarak tanımlanmıştır.

Ahmet Mithat’a göre edebiyat; bilinen bilgiyi halka yayan bir araçtır.

Eserlerinde, yalın  halkın anlayabileceği sade bir dil kullanmıştır.

Roman, makale, öykü, anı, tiyatro, gezi, tarih, hukuk, felsefe, coğrafya, ziraat, iktisat gibi birçok alanda kalem oynatmıştır.

Romanları teknik açıdan kusurludur. Olayın akışını kesip araya girerek bilgi verir; gereksiz açıklamalar yapar. Tarih, polisiye, macera, aşk, yanlış Batılılaşma ve cariyelik gibi birçok konuda roman yazmıştır. Romanların isimleri bile konuları hakkında bilgi vermiştir. Olaylar bazen yazarın hiç görmediği yerlerde geçer. Ama bu eksikliklerine rağmen ddöneminin en çok okunan yazarı olmuştur.

Romantizm akımının etkisinde kalmıştır.

Öykü ve romanlarında meddah tekniğinden yararlanmıştır.

Letaifi-Rivayet Türk edebiyatında ilk hikaye örnekleri olarak kabul edilir.

Tercüman-ı Hakikat, Bedir, Devir gazetelerini çıkarmıştır. Dağarcık ve Kırkambar adlı dergileri de çıkarmıştır.

Servetifünun yazarlarını eleştirerek onlara Dekadanlar (soysuzlaşmışlar) diye tanımlamıştır.

Eserlerini evinde kurduğu küçük bir matbaada basmıştır.

“Esrar-ı Cinayet” adlı romanı edebiyatımızda ilk polisiye roman sayılır.

Eserleri:

Romanları: Felatun Bey ile Rakım Efendi, Dünyaya İkinci Geliş, Hasan Mellah, Hüseyin Fellah (İlk macera romanları), Paris’te Bir Türk, Henüz On Yedi Yaşında (Kadın sorununu anlatan ilk roman), Amiral Bing, Dürdâne Hanım, Esrâr-ı Cinâyât (İlk polisiye roman), Fennî Bir Roman yâhud Amerika Doktorları, Rikalda yahut Amerika’da Vahşet Âlemi, Aleksandr Stradella, Şeytankaya Tılsımı, Hikmet-i Peder, Jön Türkler.

Hikayeleri: Letâif-i Rivayet (ilk hikâye kitabı), Kıssadan Hisse.

Seyahat kitapları: Avrupa’da Bir Cevelan.

Diğer Eserleri: Üss-i İnkılâp ve Zübdetül Hakayık, Müdafaa, İstibşar, Beşair, Nizaı İlmü Din, Şopenhavr’ın Hikmet-i Cedidesi.

Otobiyografi: Menfa.

Tiyatro: Çengi, Çerkez Özdenler, Açıkbaş, Eyvah.

banner3
YORUM EKLE