Tarihte bugün: 28 Temmuz - Özdemiroğlu Osman Paşa

Fazlı Köksal; gazetemiz için hazırladığı Tarihte Bugün köşesinde 28 Temmuz'da yaşanan dikkat çeken olayları aktardı

Tarihte bugün: 28 Temmuz - Özdemiroğlu Osman Paşa

28 Temmuz
1402 - Osmanlı Padişahı Yıldırım Bayezid, Ankara Savaşı'nda Timur'a yenilerek esir düştü; Osmanlı Devletinde "Fetret Devri" başladı.
1584 – Özdemiroğlu Osman Paşa Sadrazam oldu.
1914 - I. Dünya Savaşı başladı.
1920 - Yunanlılar, 27 Kasım 1918'den beri İngilizlerin işgali altında olan Çanakkale'ye asker çıkardılar.
1921 - Bombay'da toplanan Hindistan Kongresi,  Ankara'ya karşı İngiliz Hükümeti'nin yapacağı bir harekâta Hintli askerlerin katılmaması kararını aldı.
1929 - Savaş esirlerine ilişkin Cenevre Konvansiyonu, 48 ülke tarafından imzalandı.
1930 – Atatürk arkadaşı Fethi Okyar’a: “…Memlekette muhalif bir parti kurmak lâzımdır. Böyle bir parti kurulursa Meclis’te münakasa daha serbest olur. Meselâ, siz böyle bir partinin basına geçerseniz bildiklerinizi serbestçe Meclis’te söylersiniz; bu suretle uygulamada görülen birçok hataların önü alınmıs olur” diyerek çok partili sisteme geçiş talimatını verir.
1939 - Demiryolu Aşkale'ye ulaştı.
1943 - II. Dünya Savaşı: İngiliz Kraliyet Hava Kuvvetleri'nin Hamburg'u bombalaması sonucu çıkan yangınlarda 42.000 Alman sivil öldü.
1945 - New York'ta Empire State Binası'nın 78. katına, bir B-25 Mitchell bombardıman uçağı çarptı ve 24 kişi öldü.
1976 - Çin'in Tangshan şehrinde meydana gelen 8,2 şiddetindeki depremde; 242.769 kişi öldü, 164.851 kişi de yaralandı.
1981 - Kemençe virtüozu, mûsiki hocası ve araştırmacı Ruşen Ferit Kam vefat etti.
1992 - Barselona'da yapılan 25. Olimpiyat Oyunları'nda, halterci Naim Süleymanoğlu, 60 kiloda şampiyon oldu.
2002 - TÜPRAŞ yakınındaki Akçagaz Dolum Tesisleri'nde yangın çıktı. 2,5 saatte kontrol altına alınabilen yangın, 3 trilyon lira zarara yol açtı.
2008 - AK Parti'ye, kapatma istemi ile açılan dava görüşülmeye başlandı.
2019 – Eski Meclis Başkanı, Demokratik Parti’nin kurucu Genel Başkanı Ferruh Bozbeyli vefat etti…

Günün Portresi
Özdemiroğlu Osman Paşa

1526 yılında Mısır’da dünyaya gelen Özdemiroğlu Osman Paşa Sana fâtihi ve Habeşistan beylerbeyi olan Dağıstan Türklerinden Özdemir Paşa’nın oğludur.  Osman Bey’in çocukluğu babasının görev yaptığı Mısır’da geçti. Bilinen ilk önemli görevi Mısır’da sancakbeyliği ve hac emirliği olan Osman Bey, Daha sonra Habeş Beylerbeyi olarak görevlendirildi. Yedi yıl kadar süren beylerbeyliği sırasında Habeş eyaletinde Osmanlı hâkimiyetini güçlendirdi. 
Beylerbeyi olduğu dönemde bir yandan yerel eşkıya gruplarla mücadele ederken bir yandan da bölgeye Portekizlilerin sızmasını engelledi. 1570 Ağustos ayında İstanbul’a çağırılarak Lahsa beylerbeyi olarak görevlendirildi. Osman Paşa bu görevde bir yıl kadar kaldıktan sonra Basra’ya nakledildi. 1573 yılında ise Diyarbekir beylerbeyi oldu. Bu görevdeyken, İran'la savaş için serdar seçilen Lala Mustafa Paşa maiyetine verildi. Burada gösterdiği başarıdan ve komuta ettiği alayın kahramanlığından dolayı isim yaptı. Çıldır Muharebesi sonucu Şirvan'ın ele geçmesinde gösterdiği başarılar nedeniyle 1578'de Şirvan ve Dağıstan beylerbeyi olarak görevlendirildi.. 
Beylerbeyliği sırasında Kafkasya'da İran orduları ile çarpıştı. Şirvan, Azerbaycan, Dağıstan ve Gürcistan'da Osmanlı egemenliğini kurup güçlendirdi. 9 Eylül 1578'de İran birliklerini Koyn Geçidi Muharebesi'nde büyük bozguna uğrattı.
Kırım Hanı Mehmed Giray’ın yardımı ile Karabağ, Mugan ve Kızılağaç’a kadar bütün kuzey Azerbaycan'da hakimiyet kurdu. Kırım Hanı Mehmed Giray’a daha ileri gitmeyi teklif ettiyse de Mehmed Giray, bunu kabul etmeyerek Kırım’a döndü. Şirvan, İranlıların eline geçti. Kefe Beylerbeyi Cafer Paşa kumandasında yardımcı kuvvetler gelince İmam Kuli Han'ı Meşale Savaşı'nda yendi. Bu savaştan sonra Şirvan kesin olarak Osmanlı egemenliği altına geçti. 8 Mayıs 1583'te yetmiş bin kişilik İran ordusunu “Meşale Savaşı” olarak adlandırılan ve dört gün dört gece süren savaşta mağlup etti. Böylece Safevilerin Kafkaslar’daki varlığına kesin olarak son verdi. Osman Paşa, beş yıl boyunca savaştığı ve parlak zaferler kazandığı Kafkaslar’dan ayrıldı…
III. Murat’ın emriyle Safeviler’e karşı Kafkasya’ya kuvvet göndermeyi reddeden Kırım Hanı II. Mehmet Giray’ı tahttan indirerek yerine kardeşini tahta oturtmak üzere görevlendirildi. Osman Bey bu görevde de başarılı oldu. 
Özdemiroğlu Osman Paşa’nın muhtelif zaferlerinde askerlerine gazâ mükâfatı olarak tespit ettiği miktarlar, Osman Paşa’yı çekemeyen Sadrazam Siyavuş Paşa ve ona tabi diğer devşirme vezirler,  askere verilecek mükâfatları israf sayarak ödenmesini engellemişlerdir. Bu kararda asıl amaç, Özdemiroğlu’nu askerleri nezdinde “sözünde durmayan komutan” durumuna düşürerek askerleriyle arasını açmaktı. Ve askerlerin ayaklanmasını sağlamaktı. Fakat askerler bu kararın nedenini anlayarak Osman Paşa’ya itaate devam etmişlerdir.
Durumdan haberdar olan III. Murat, zaten veziriazamlık makamına getirmeyi düşündüğü Özdemir Osman Paşa ile ilgili kararını öne çekmek amacıyla Siyavuş Paşa’yı azleder ve yerine 28 Temmuz 1584 günü Özdemiroğlu Osman Paşa’yı veziriazamlığa getirir. 
Veziriazam “Mühr-i-Hümâyûn”unun Özdemiroğlu’na verilmesi de alışılmış usulün dışında cereyan eder. Bu mühür şimdiye kadar yeni veziriazamların konaklarına gönderildiği halde Osman Paşa’ya Dîvân toplantısı sırasında gönderilmişti. III. Murat bu tavrıyla, Osman Paşa aleyhine elbirliği eden vezirleri mahcup  etmek istemiştir.  Özdemiroğlu Mühr-i-Hümâyûn’u öpüp başına koyduktan sonra koynuna sokması üzerine divanda bulunan çoğunluğu devşirme vezirler sırayla Özdemiroğlu’nun el ve eteklerini öpmek mecburiyetinde kalmışlardır…
Özdemiroğlu Osman Paşa veziriazamlığa başlar başlamaz İran’a sefer ile görevlendirildi. 9 Nisan 1585 tarihinde Kastamonu’dan ayrılan Osman Paşa, Sivas-Erzurum yoluyla Tebriz’e hareket etti. Hastalığına rağmen Tebriz önlerine geldi ve Safevi direnişini kırarak şehre girdi. Tebriz’deyken hastalığı daha da ilerleyen Osman Paşa, Safevilerin üzerine yürümek amacıyla 27 Ekim 1585'te Tebriz'den ayrıldı. Safevi ordusu ile karşılaştığı Şenb-i Gazan'a kadar ağır hastalığı dolayısıyla tahtırevanla taşındı. Burada gerçekleşen Şenb-i Gazan Muharebesi'ni de Osmanlı ordusu kazanıp İran ordusu püskürtüldü. Aralık 1585'te Şenb-i Gazan'da kaldığı bir gece durumu daha da ağırlaştı. Daha sonra aynı kentte, 65 yaşında iken hayata gözlerini yumdu. Vasiyetine uyularak naaşı Diyarbakır'a getirildi ve burada beylerbeyi iken yaptırdığı caminin yanındaki türbeye gömüldü.
 

Sakarya Yenihaber

Güncelleme Tarihi: 28 Temmuz 2020, 08:32
banner3
YORUM EKLE
SIRADAKİ HABER