Tarihte bugün - 29 Temmuz

Tarihte 29 Temmuz günü yaşanan dikkat çeken olaylar...

Tarihte bugün - 29 Temmuz

1832 - Kavalalı İbrahim Paşa komutasındaki Mısır Hidivliği Ordusu, Ağa Hüseyin Paşa komutasındaki Osmanlı Ordusu'nu Belen Geçidi'nde yapılan muharebede yenilgiye uğrattı.

1916 - Bestekar, yaylı tanbur, klasik kemençe ve lavta virtüözü Tanburi Cemil Bey vefat etti

1919 – Bakanlar Kurulu Atatürk ve Rauf Bey’in derhal yakalanarak İstanbul’a gönderilmelerini mülkî memurluklara tebliğ etti

1922- “Anadolu'da Ortodoks Sadası”nın ikinci sayısında Kayseri'de toplanan Ortodoks Cemaatleri vekillerinin Fener Patrikhanesi'ni reddeden ve lanetleyen karar aldılar. Kararı şu yerleşim yerlerinin ortodok delegeleri imzaladı; Antalya, Zonguldak, Kayseri, Konya, Silifke, Develi, Bünyan, Fethiye, Giresun, Samsun, Niğde, Kastamonu, Trabzon, Karahisarışarki, Alaiye (Alanya), Tosya, Ürgüp, İncesu, Akşehir, Nevşehir, Talas, Andrelik (Endürlük), Tavlusun, Arapsun, Sellenorek, Gümüşhacıköy, İnebolu

1947 - Dünyanın, tamamı elektronik ilk bilgisayarı ENIAC, hafızasının arttırılması amacıyla verilen aradan sonra tekrar çalıştırıldı ve 2 Ekim 1955'e dek sürekli çalıştı.

1951 - Galatasaray kulübünün kurucularından futbolcu ve teknik direktör ve Ali Sami Yen vefat etti

1953 - TCDD İşletmesi kuruldu.

1957 - Uluslararası Atom Enerjisi Kurumu kuruldu.

1960 – Eski Başbakanlardan Hasan Saka vefat etti…

1989 - İran Devlet Başkanlığı seçimlerini Haşimi Rafsancani kazandı.

1992 - Eski Deniz Kuvvetleri Komutanı, Emekli Oramiral Kemal Kayacan silahlı saldırıda öldürüldü. Saldırıyı, Dev-Sol örgütü üstlendi.

1999 - Amerika Birleşik Devletleri'nde ilk kez bir Başkan görev başındayken ceza aldı. Başkan Bill Clinton, yalan ifade vermek suçundan 90.000 Dolar ödemeye mahkûm edildi.

2006 - Gazeteci ve yazar Halit Çapın vefat etti

Anadolu Ortodokslarının Milli Mücadele Sürecinde Çıkardığı Gazete

“Anadolu' da Ortodoksluk Sadası”

Mustafa Kemal Atatürk’ün “"milli mücadelede bize bir ordu kadar yardım etti" diye bahsettiği  Papa Eftim 1903 yılında “Bir Türk” imzasıyla saraya verdiği dilekçede Fener Rum Patrikhanesi’nin Balkanlar’da ki faaliyetlerinden bahsederek bir Türk Patrikhanesi’nin kurulması talebinde bulunmuştur. Daha sonra bu taleplerin artması üzerine Karaman’da bir Türk Ortodoks Patrikhanesi’nin kurulması Osmanlı Hükümeti’nin gündemine gelmiş ama sonuçsuz kalmıştı.

Papa Eftim, Milli Mücadele sırasında, Ortodoksların Milli Mücadeleye desteğini sağlamak amacıyla Anadolu'da bağımsız bir Ortodoks Kilisesi kurulmasının zaruri olduğunu inanır. Bu amaçla Kayseri'de bir Ortodoks genel kongresi toplamaya karar verir. Bu iş için Türkiye Büyük Millet Meclisi Hükümeti Adalet Bakanlığından izin alır. Yalnız bu Kongre için üç Ruhanî Başkan bulunması lazımdı. Fakat

Patrikhaneye uyup kendilerini siyasete kaptıran ve Türklüğe karşı aleyhte faaliyetlere girişen

birçok Ruhanî Başkanlar ya kaçmış ya da kaçmak hazırlığı içerisinde idiler. Anadolu'da sadece

Konya Metropolidi Prokobiyos, Maçka Metropilidi Krillos, Antalya Episkoposu Meletios ve

Gümüşhane Episkoposu Vervasyos kalmıştı. Papa Eftim, büyük güçlüklerle bunları Kayseri'de toplanacak kongreye katılmaya ikna etmişti…

22 Temmuz 1922 tarihinde Kayseri’de Türk Ortodoks Kilisesi’nin kurulması adına ilk kongre toplantısı yapıldıktan sonra, Papa Eftim’e Megas Konomks (büyük amir) unvanı verilmiş 21 Eylül 1922’de Papa Eftim ve Konya Metropoliti Prokobios, Antalya Episkoposu Meletios, Gümüşhane Episkoposu

Yervasios önderliğinde, Türk Ortodoksları Kilisesi Kongresinin resmi açılışı yapılmıştır.

Bu kongrenin ve kurulan Türk Ortodoks Kilisesinin görüşlerini kamuoyuna duyuracak bir yayın organına ihtiyaç vardı…

Papa Eftim bu yayın organını çıkaracak, gazetecilik deneyimi bulunan “Ortodoks Türk”ü de kısa sürede buldu: Kongreye Zonguldak delegesi olarak katılan İstamat Zihni Özdamar

1879 yılında Bodrum’da doğan İstamat Zihni Özdamar İptidâi ve Rüştiye eğitimini Bodrum’da yaptıktan sonra İzmir’de İdadî eğitimini tamamladı. Hukuk mektebinden mezun olduktan sonra Yunan işgaline kadar 12 yıl Aydın Bidayet Mahkemesi Azalığında bulundu. İstanbul hükümeti tarafından Ermeni tehciri için yapılan tahkikatta Yozgat mıntıkasına müstantik-i mahsus tayin edildiyse de bu görevi vicdanî kanaatlerine, millî ve vatanî duygularına tamamen zıt gördüğünden kabul etmedi. 1919'un 26 Mayıs'ında Aydın'a ilerleyen Yunan İşgal kuvvetlerini karşılamaya giden Müslüman ve

Ortodoks temsilcilerin aksine, Zihni Bey önce Denizli'ye, buradan Isparta'ya, oradan da

Afyon'a giderek yerel kuvvacılarla beraber olmuştur. Afyon İkaz Gazetesine Milli Mücadele'yi destekleyen makaleler yazmıştı.

Papa Eftim ve İstamat Zihni Özdamar gazetenin ismini birlikte tespit ettiler;  “Anadolu' da Ortodoksluk Sadası”.  İlk sayısı 22 Temmuz 1922 tarihinde yayımlanan “Anadolu' da Ortodoksluk Sadası” 8 Nisan 1923 tarihine kadar toplam 16 sayı yayımlandı.  İlk 13 sayısında gazete isminin altında “Türkiye Büyük Millet Meclisi Hükümeti’ne Tabidir. Umum Anadolu Türk Ortodoksları Kilisa Kongresinin Mürevvic-i Efkarıdır” alt başlığıyla çıkarılan gazete 14. sayısından itibaren “Türkiye Büyük Millet Meclisi Hükümetine Tabi Umum Anadolu Türk Ortodokslarının Dini, Ahlaki Haftalık Gazetesidir’alt başlığıyla çıkarılmıştır. Gazetenin Sahibi ve başyazarlığını İstamat Zihni Özdamar yapmıştır.   Bu gazetenin koleksiyonu Ankara Üniversitesi İnkılâp Tarihi Enstitüsünde Dikimevi'ndeki Arşivinde bulunmaktadır. Gazetenin yayın merkezi Zincidere’deki Ay Nikola  Manastırıdır.

Büyük Taarruz zaferini Anadolu’da Ortodoksluk Sadası Gazetesi aracılığıyla duyuran Türk Ortodoks Kilisesi, yine aynı gazete aracılığıyla, Ortodoks kilisesi kongre delegeleri ve cemaatin katılımıyla Kayseri ve çevresindeki kiliselerde toplanılarak dualar edildiğini ve kutlamalar yapıldığını duyurmuştur. Kayseri Ay Nikola Kilisesi’nde yapılan kutlama töreninde bir konuşma yapan Bodrum’lu

İstamat Zihni Efendi, “Kahraman Türk ordularımız, (Neronları) ihya eden zalim, hunhar

düşmanı tepelerken Türk Ortodoks Kongresi de meş’um Fener Patrikhanesini ve onların

zehirli siyasetini yıkmak için çalışıyor” demiştir.

 Türk Ortodoksların yayımladığı, Milli Mücadeleye destek veren bu gazetenin (tıpkı basımı+bugünkü Türkçe ile yazılımını) bastırılarak kamuoyunun bilgisine sunulması araştırmacılar için yararlı olacaktır… TTK mu? Kültür Bakanlığı mı? Gazetenin özel nüshalarını elinde bulunduran Ankara Üniversitesi mi yapar bilmem ama bunun yapılması Türk Tarihine ciddi bir katkı sağlar…

Sakarya Yenihaber

Güncelleme Tarihi: 29 Temmuz 2020, 09:18
banner3
YORUM EKLE
SIRADAKİ HABER