Tarihte bugün - 30 Eylül

Tarihte bugün - 30 Eylül

30 Eylül
1207 – Mevlana Celalettin Rumi doğdu
1520 - Kanuni Sultan Süleyman 10. Osmanlı Padişahı olarak tahta çıktı.
1579 – Sokullu Mehmet Paşa bir suikast sonucu öldürüldü.
1609 – 1. Ahmet  köylüleri Ayan’ın baskılarından kurtarmak için “Adaletname” yayımladı.
1921 - Genelkurmay Başkanı Fevzi Paşa, Doğu Cephesi'ne, Sakarya Savaşı'ndaki insan kaybıyla Yunanlılardan alınan malzemeyi bildirdi. "Subaylardan 200 şehit, 812 yaralı, erlerimizden 2.000 şehit, 12.000 yaralı verdik. Şimdiye kadar tespit olunanlara göre düşmandan 25 otomobil, 180 deve, 1.000 arabalık topçu mermisi 100'den fazla ağır ve hafif makinalı Tüfek, 3 top, 4 uçak, 500 öküz ve beygir aldık.
Türkiye ile Fransa arasında esirlerinin salıverilmesi hakkında anlaşma imzalandı.
1922 - Bir buçuk yıldan beri işgal altındaki İç Batı Anadolu'da gerillacılık yapan müfrezelerin Balıkesir'de terhisine başlandı. Müfrezeler Komutanı Kaymakam İbrahim Ethem Bey, gerillalara öğütlerde bulundu: "Ben çeteyim, vatan kahramanıyım diye ötekine berikine kafa tutmayın. Yunanlılara yardakçılık yapanların, zengin ve mevki sahibi olduklarını görünce üzüntünüzü belli etmeyin. Milli vazifenizi yerine getirmenin manevi hazzıyla yetineceksiniz. Millet herşeyi tamir edecektir." Akıncılar, bir buçuk yıldır Yunanlılarla 60 defa çarpışmışlar, 897 düşman öldürmüşler, 151 'ini yaralamışlar, 190 kişi esir almışlar, eşkıyayı sindirmişler, birçok ganimet almışlar, kendileri de 21 ölü, 2 esir, 22 yaralı vermişlerdi.
1930 - İlk Türk pilotlardan Vecihi Bey, kendi yaptığı uçağıyla Göztepe'den Yeşilköy'e uçtu.
1936 – Romancı Sevgi Soysal doğdu. 
1940 - Bakanlar Kurulu Alman işgaline uğrayan Paris’teki Düyûn-ı Umûmiyye Meclisi’ni tanımadığını ve ona ödenen komisyonu kestiğini, bundan böyle borçların ödenmesi işini bizzat üzerine aldığını açıklayan bir kararname yayımladı.
1960 - Devlet Planlama Teşkilatı kuruldu.
1978 - Başbakan Bülent Ecevit ilk Köy-Kent uygulamasını Bolu'nun Mudurnu ilçesine bağlı Taşkesti köyünde başlattı.
1978 - Edebiyat tarihçisi Ali Nihat Tarlan vefat etti
1991 - İstanbul metrosu'nun ön tünel inşaatı başladı. Açılışı Sosyal Demokrat Halkçı Parti Genel Başkanı Erdal İnönü yaptı.
2005 - Danimarka'da Jyllands Posten isimli gazetede Muhammed peygamberi tasvir eden karikatürler yayınlaması üzerine Karikatür Krizi çıktı.
2009 - Endonezya'nın Sumatra adasında gerçekleşen depremde 1115 kişi öldü.

Günün Portresi
Sevgi SOYSAL

30 Eylül 1936 günü İstanbul’da doğan Sevgi Soysal kırk yıllık hayatına, lisans ve yüksek lisans diploması, doktora derecesi, sahne ve hapishane deneyimi, üç eş, üç çocuk, hikaye ve roman kitapları sığdırabilmiş; aydın, kadın ve yazar olmanın tüm yükümlülüklerini omuzlarında taşımış, yalnızca kansere yenilmiş mücadeleci, farklı bir kadın. Arkeolog, oyuncu, hikâye ve roman yazarı.
Alman kökenli Aliye Hanım ile bürokrat Mithat Yenen’in kızı olarak İstanbul’da dünyaya gelmişse de hayatının büyük bir bölümünü Ankara’da geçirdi… Ankara Kız Lisesini bitirdi, Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih Coğrafya Fakültesi Klasik Arkeoloji Bölümünde bir süre okuduktan sonra Almanya’da Göttingen Üniversitesinde arkeoloji ve tiyatro öğrenimi gördü . Türkiye’ye döndükten sonra Alman Kültür Merkezi ve Ankara Radyosunda çalıştı. Bir süre Devlet Konservatuvarı Tiyatro Bölümüne devam etti.
12 Mart 1971 askeri müdahalesi gerçekleştiğinde TRT’de program uzmanı olarak görev yapıyordu. Kadın-erkek ilişkileri ve evlilik temasını işlediği ilk romanı Yürümek nedeniyle “müstehcenlik” suçlamasıyla yargılandı ve TRT’den ayrıldı. Yıldırım Bölge Kadınlar Koğuşu’nda sekiz ay süren tutukluluğu ona ve edebiyatseverlere roman, hikâye ve anı kitapları kazandırdı.
Yazar Özdemir Nutku ve tiyatrocu Barış Sabuncu ile iki evlilik yaptıktan sonra, en uzun ve son evliliğini bilim ve siyaset adamı Mümtaz Soysal ile gerçekleştirdi.

Yazı ve kitaplarını yazar Özdemir Nutku’yla evliyken Sevgi Nutku, yönetmen Başar Sabuncu ile evliyken Sevgi Sabuncu, son olarak siyasetçi Mümtaz Soysal ile evliyken Sevgi Soysal imzalarıyla yayımladı. İlk eşi Özdemir Nutku’dan bir oğlu, üçüncü eşi M. Soysal’dan iki kızı oldu. Londra’da meme kanser tedavisi gördü, ancak iyileşemedi, İstanbul’a 21 Kasım 1976 günü döndü. 22 Kasım günü vefat etti. Zincirlikuyu Mezarlığında toprağa verildi.

Bana Sevgi Soysal’ı bir cümle ile anlat deselerdi; 40 yıl gibi kısa bir ömre 80 yılda yapılamayacak farklı olaylar sığdıran hayran olunası mükemmel bir kadın. Diye tanımlardım.

Romanları: Yenişehir'de Bir Öğle Vakti, Yürümek, Şafak, Hoş Geldin Ölüm.
Ödülleri: Yürümek romanıyla 1970 TRT Roman başarı ödülü,  Yeni-şehir’de Bir Öğle Vakti adlı romanıyla 1974 yılında Orhan Kemal Roman Armağanı.

Sakarya Yenihaber

Güncelleme Tarihi: 30 Eylül 2020, 09:45
banner3
YORUM EKLE
SIRADAKİ HABER