Tarihte Bugün - 8 Ekim: D Grubunun Kuruluşu

Tarihte Bugün - 8 Ekim: D Grubunun Kuruluşu

8 Ekim
1480 - Moskova büyük prensi III. İvan, Uğra Çarpışması'nı kazanarak ülkesini Altın Orda (Tatar) egemenliğinden kurtardı.
1690 - Belgrad, II. Süleyman tarafından iki yıllık aranın ardından geri alınarak, yeniden Osmanlı egemenliğine girdi.
1838 - Osmanlı-İngiliz Ticaret Antlaşması (Baltalimanı Antlaşması), Kraliçe Viktorya tarafından onaylandı.
1908 - Sendika ve grev yasağının getirildiği Tatil-i Eşgaal Kanunu'nun önceli "geçici kanun" çıkarıldı.
1912 - Bulgaristan, Yunanistan, Sırbistan ve Karadağ'dan oluşan Balkan Birliği'nin, Osmanlı Devleti'ne karşı savaş ilan etmesiyle I. Balkan Savaşı başladı.
1918 - İttihat ve Terakki Partisi iktidardan uzaklaştırıldı.
1920 - Buhara Sovyet Halk Cumhuriyeti kuruldu.
1920 - Refet Bey'in komutasındaki bastırma kuvvetleri, Delibaş'ın dün Konya'dan çıkarılan kuvvetlerini Çumra yönüne kovaladı. Karaman ve Ilgın isyancılardan kurtarıldı. Delibaş kuvvetleri Bozkır'a kaçtılar.
1921 - Meclis'te, Rus altınlarına yüksek fiyat biçilerek piyasaya sürüldüğü gerekçesiyle Maliye Bakanı'ndan açıklama istendi. Bakan Hasan Fehmi Bey verdiği cevapta, 10 Ağustos, 25 Ağustos, 4 Ekim'de Rus ajanlarının geldiğini, piyasa değerine göre bunların hazine tarafından piyasaya sürüldüğünü, bir kısmının da ordunun ihtiyacı için harcandığını söyledi. Bakan 130 güven, 24 güvensizlik, 14 çekimser oy aldı.
Atina'da bulunan Pontos Heyeti, Milletler Cemiyeti'ne Kemalistlerin Pontos'ta zulüm yaptıklarını bildirerek, bu durumu protesto etti.
1922 - İtalya, Yunanistan'la yaptığı 12 Ada ile ilgili 10 Ağustos 1920 tarihli anlaşmayı reddetti
1923 - Çatalca, İtilaf Devletleri'nin işgalinden kurtuldu.
1933 - Beş Türk ressamın (Zeki Faik İzer, Nurullah Berk, Elif Naci, Cemal Tollu, Abidin Dino) oluşturduğu D Grubu ilk sergisini açtı.
1957 - Suriye, Türkiye'nin sınırda askeri sığınak yapmasını Birleşmiş Milletlere şikâyet etti
1967 - TİP'in Beşiktaş İlçe Kongresinde konuşan Mehmet Ali Aybar, TİP'in üyelerini 'milliyetçiler' olarak tanımladı. Aybar, “az gelişmiş ülkelerde milliyetçilik sömürgeciliğe karşı savaşma anlamına gelir” dedi.
1978 - Bahçelievler katliamı: Ankara, Bahçelievler'de 7 TİP'li öğrenci öldürüldü.
1987 - 24. Altın Portakal Film Festivali sonuçlandı. Altın Portakal'ı Yavuz Turgul'un yönettiği Muhsin Bey filmi aldı. En iyi erkek oyuncu Şener Şen, en iyi kadın oyuncu Türkân Şoray seçildi.
1998 - Nobel Edebiyat Ödülü Portekizli yazar Jose Saramago'ya verildi.
2005 - 7,6 büyüklüğündeki Keşmir depreminde (Pakistan) yaklaşık 75.000 kişi öldü, 106.000 kişi yaralandı.

Günün Olayı
D Grubunun Kuruluşu

Nurullah Berk, Zeki Faik İzer, Elif Naci, Cemal Tollu, Abidin Dino ve Zühtü Müridoğlu gibi ressamlar 8 Ekim 1933 tarihinde bir araya gelerek D Grubunu kurdular. D Grubu  sanat tarihimizin ilk grup etkinliğidir... D grubu; Güzel Sanatlar Birliği (Osmanlı Ressamlar Cemiyeti), Yeni Ressamlar Cemiyeti, Müstakil Ressamlar ve Heykeltraşlar  Birliği’nden sonraki dördüncü sanat topluluğu olma özelliğini de taşır.... Grup, bu nedenle simge olarak Latin alfabesinin dördüncü harfi “d”yi  seçmiştir.
Zamanla Turgut Zaim, Bedri Rahmi Eyüboğlu, Eren Eyüboğlu, Eşref Üren, Arif Kaptan, Halil Dikmen, Sabri Berkel, Salih Urallı, Hakkı Anlı, Fahrünnisa (Fahr el nissa) Zeid, Nusret Suman ve Zeki Kocamemi’nin de katılımıyla grup üyelerinin sayısı artmış, Léopold Lévy, Şeref Akdik ve Cemal Nadir Güler de yapıtlarını birer kez grupla sergilemişlerdir.
Grup, Müstakil Ressamlar ve Heykeltraşlar Birliği ile birlikte Cumhuriyet'in genç sanatçı kuşağını temsil etmiş, dönemin görsel sanatlarında etkili bir rol oynamıştır. Grup üyelerinin çoğu Paris'te çeşitli atölyelerde çalışmıştır.
Özellikle 1930’lu yıllarda devletin halkçılık ve milliyetçilik ilkeleri doğrultusunda sanata ‘yeni’ ve ‘milli’ bir yön verilmesine katkı sağlamıştır. CHP Hükümeti'nin çağdaşlaşma isteğine paralel olarak Batıdaki yeni akımlardan yararlanmış, düzenlediği sergilerle ‘yeni’ sanatı halka göstermeyi amaçlamıştır. 1960 yılında düzenlenen son sergiyle birlikte yurtiçinde on altı sergi açan grup, yurtiçinde ve yurtdışında da birçok sergiye grup adı ile katılmıştır. 
Bu yıllar arasındaki tartışmalar ‘ulusal sanat’, ‘yeni sanat’ ve ‘yaşayan sanat’tır. Bu başlıkların açılımı; geçmişten/kaynaklardan yararlanma, Batı öykünmeciliğinden kurtulma ve sanatı devrimin hizmetinde ideolojik bir alana dönüştürme ya da Türk rönesansını gerçekleştirme isteği şeklinde belirlenebilir. Türk ulusu değişen görüntüsünü ancak yeni teknikler, yeni anlayışlar/akımlar kullanarak doğru ifade edebilirdi. D Grubu Avrupa’da toplumsal, siyasal, kültürel değişimlerin sonucu olan “düşünce sanatı”nı savunurken, kübizmin bunu anlatmak için en uygun dil olduğuna inanıyordu. D Grubu’nun etkin olduğu yıllar, grup sanatçıları arasında da zamanla bazı düşünce farklılıklarına yol açıyordu.
Sanat yazılarıyla da çağdaş Türk sanatında etkin rol oynayan D Grubu üyeleri, bugün hâlâ sürekli tartışılan bir yerin de sahibi olmuşlar, 1950’li yıllarda yaygınlaşmaya başlayan ‘soyut’ sanat tartışmaları içinde de yer alan sanatçılar,  daha sonra çalışmalarını kişisel olarak sürdürmüşlerdir.
 

Sakarya Yenihaber

Güncelleme Tarihi: 08 Ekim 2020, 15:43
banner3
YORUM EKLE
SIRADAKİ HABER