Tarihte Bugün - Atatürk’ün Kurdurduğu Türkiye Komünist Partisi

Tarihte Bugün - Atatürk’ün Kurdurduğu Türkiye Komünist Partisi

26 Ekim
1461 - Trabzon İmparatorluğu, Fatih Sultan Mehmet komutasındaki Osmanlı güçlerine teslim oldu.
1918 - Atatürk, Halep'in kuzeyindeki işgalcilerin taarruzunu durdurdu.
1920 - Mustafa Kemal, yeni İçişleri Bakanı İzzet Paşa'nın uzlaşma önerilerine cevap verdi. Uzlaşma şartlan olarak Sevr Anlaşması'nın onur ve bağımsızlıkla bağdaşmayan maddelerinin reddedilmesini, Ankara'nın ulusal ve uluslararası tüm anlaşma, karar ve sorumluluklarının yerine getirilmesini, Batı Anadolu ve Edirne dolaylarının Yunanlılar tarafından boşaltılmasını, Boğazların silahtan arındırılarak bütün devletlerin geçişine açılmasını, Damat Ferit fetvalarının kaldırılmasını, kuvayı milliyecilere genel af çıkarılmasını istedi. 
2. Mustafa Kemal ve resmi Türkiye Komünist Fırkası Genel Sekreteri Hakkı Behiç imzasıyla, ordu komutanlarına "Sevgili Yoldaş" diye başlayan mektup gönderildi. 
3.Karamürsel'e gelen Yunan komutanı, 15 yaşından büyük bütün erkekleri hükümet konağı önünde topladı, içlerinden her onuncuyu ayırarak 13 kişiyi kurşuna dizdirdi. 
4. Kıbrıslı Rumlardan meydana gelen bir kurul, Londra'da Sömürgeler bakan yardımcısı ile görüşerek Kıbrıs'ın Yunanistan'a bağlanmasını bir kere daha istedi.
1921 -İstanbul Mebusu Ferit Bey, Bakanlar Kurulu kararıyla Ankara Hükümeti'nin Paris Temsilciliği'ne atandı
Ankara Anlaşması, Fransız Parlamentosu'nda onaylandı. Anlaşmaya yalnız bir milletvekili itiraz etti.
1922 - Mustafa Kemal'in Lozan'a delege olarak göndermeyi planladığı İsmet Paşa, Dışişleri Bakanlığı'na seçildi.
Refet Paşa, İstanbul'da ziyaretlerine devam ediyor, gittiği her yerde gösterilerle karşılanıyor.Refet Paşa, Padişahlık aleyhine kamuoyu oluşturuyor. Mülkiye'de yaptığı konuşmada Türk milletinin her hareketinin tarihte bir sayfa açtığını, bu kez açtığı yeni sayfada ferdi saltanatlar, ferdi hakimiyetlerin milletin kanını emmek için fırsat bulamayacağını söyledi.
1923 - Türkiye millî futbol takımı, ilk maçında Romanya ile 2-2 berabere kaldı.
1924 - Kâzım Karabekir Paşa, Birinci Ordu Müfettişliğinden ayrıldı; artık milletvekili olarak çalışacağını bildirdi.
1933 - Cumhuriyetin 10. yılı dolayısıyla Genel Af Kanunu çıkarıldı.
1933 - Türkiye'de kadınlara köy ihtiyar heyetlerine ve muhtarlığa seçme ile seçilme hakkı verildi.
1936 - 16 yaşındaki ressam Turgut Cansever, ilk resim sergisini açtı.
1936 - Hoover Barajının ilk jeneratörü devreye girdi.
1947 - Irak'taki İngiliz askeri işgali sona erdi.
1951 - 77 yaşındaki Winston Churchill, yeniden Birleşik Krallık Başbakanı oldu.
1958 - Pan American Hava Yolları Şirketi, Boeing 707'nin ilk ticari uçuşunu New York'tan Paris'e gerçekleştirdi.
1961- Cemal Gürsel TBMM’de 607 oyun 434 'ünü alarak Cumhurbaşkanı seçildi. 
1967- Pakistan Cumhurbaşkanı Muhammed Eyüp Han Türkiye'ye geldi ve İslam Ortak Pazarı kurulmasını istedi.
1967 – Ziya Gökalp ve Ömer Seyfettin ile birlikte Genç Kalemler’in üç isminden birisi olan Şair ve yazar Ali Canip Yöntem vefat etti
1968 - CHP Parti Meclisi, Bülent Ecevit'i Genel Sekreterliğe ve Prof. Besim Üstünel ile Muammer Ertem'i Genel Sekreter Yardımcılıklarına seçti.
1975 - Genel nüfus sayımı yapıldı. Türkiye'nin nüfusu 40.347.719 kişi.
1982 - Yılmaz Güney vatandaşlıktan çıkarıldı.
1984 - Türkiye Cumhuriyeti tarihinde ilk kez bir bakan azledildi. Maliye ve Gümrük Bakanı Vural Arıkan istifa etmeyince, Başbakanın önerisi üzerine Cumhurbaşkanı tarafından görevden alındı.
1995 - Demokrasi Partisi (DEP) davası karara bağlandı. Yargıtay Leyla Zana, Hatip Dicle, Orhan Doğan ve Selim Sadak'ın on beşer yıl, Mahmut Alınak ve Sırrı Sakık'ın üçer yıl altışar ay hapis cezasını onayladı. Cezaları bozulan Ahmet Türk ve Sedat Yurtdaş tahliye edildi.
2002 - Moskova tiyatrosunda üç gündür süren rehin alma eylemi, Rus özel güçlerinin (Spetsnaz) düzenlediği, ve yaklaşık 50 Çeçen isyancı ile 800 rehineden 118'inin ölümüne neden olan bir operasyonla sona erdi.
2016 - Gazeteci ve yazar Nail Güreli vefat etti.


Günün Olayı
Atatürk’ün Kurdurduğu Türkiye Komünist Partisi

Mustafa Kemal Paşa bağımsızlık savaşında Sovyet Rusya’ya karşı izlediği politikada tavrını siyasal ilişkilere “evet”, Bolşevizme “hayır” temeli üzerine oturtmuştu. Anadolu’da Bolşevik bir devrim yapılması özleminde olan kişilerin TBMM Hükümeti’ne karşı olduklarını bilen Mustafa Kemal, ülkenin içinde bulunduğu koşulları göz önünde bulundurarak açıktan açığa “komünizm ve Bolşevizme” tavır almanın uygun olmadığını düşünmüştür. Ne olduğu bilinmeyen bu akıma karşı uygun önlem alınmadığı takdirde ise, ulusal bütünlüğün parçalanmasından endişe duyduğu için bu gidişatı önleyebilmek ve ayrıca sağlanmış olan ulusal bütünlüğü sürdürebilmek için sosyalist hareketleri denetim altına almaya karar verir ve Türkiye Komünist Fırkası adı altında bir partinin kurulmasına izin verir. Batı Cephesi Komutanı Ali Fuat Paşa’ya verdiği gizli emirde, gizli komünist örgütlenmelerinin durdurulması için gerekli çalışmaların yapılmasını ister
Mustafa Kemal Paşa’nın kuruluş talimatını verdiği Türkiye Komünist Partisi'nin  kuruluşunu belirleyen İçişleri Bakanlığı’nın 18 Ekim 1920 tarihli resmi belgesi, Mustafa Kemal Paşa başkanlığındaki Hükûmet tarafından da onaylandı. Bu partinin kurulmasıyla ülkede komünizm faaliyetlerini yürüten başka partilerin kurulması önlendi, kurulmuş olanlar da yeni parti içinde eritildi.
26 Ekim i 920 tarihinde Batı Cephesi Komutanlığı’na gönderdiği telgrafta Mustafa Kemal Paşa, Batı Cephesi Komutanı Ali Fuat (Cebesoy) Paşa'nın da Türkiye Komünist Partisi'nin Askerlik İşleri Şubesine üye kabul edildiğini belirterek, partinin resmen kurulduğunu önceden kurulmuş olan gizli Yeşilordu' örgütünün de partiye geçmiş olduğunu, artık Bolşevizm, Komünizm düşünceleri ve ilkeleri üzerinde hiçbir demek ve kişinin yetki belgesi olmadan çalışmasının uygun görülmediğini vurguladı.
Bundan beş gün sonra (3 i Ekim 1920) yine Ali Fuat Paşa'ya gönderdiği telgrafta komünizmin Rusya'da bile uygulanabilirliğinin kesin olarak anlaşılamadığını, buna rağmen içeriden ve dışarıdan değişik amaçlarla bu akımın ülkemize girdiğini, buna karşı önlem alınmadığında ulusun ihtiyaç duyduğu birlik ve beraberliğin bozulacağını, en uygun çözümün Hükümetin bilgisi altında bilinçli kişilerin katılımı ile Türkiye Komünist Partisi'nin kurulması olduğunu ifade etti.
Mustafa Kemal Paşa'ya göre, bu yapıldığında bu düşünceye bağlı bütün akımları bilinen bir bileşkeye getirmek mümkün olacaktır.
Mustafa Kemal Paşa, bu parti içerisinde Fevzi (Çakmak), Ali Fuat (Cebesoy), Kazım (Karabekir) Paşalarla Refet (Bele) ve İsmet (İnönü) gibi şahsiyetlerin gizli olarak yer almalarını uygun gördü. Parti genel sekreterliğine de eski Bakan Hakkı Behiç  Bey getirildi. Kurucuları arasında Yeşil Ordu’dan geçen Yunus Nadi, Eyüp Sabri, Süreyya Yiğit, Kılıç Ali, Çerkez Reşit gibi isimler yanında Atatürk’ün güvendiği Mustafa Kemal’in talimatı ile partide yer alan Mahmud Celâl (Bayar), Mahmud Esad (Bozkurt) ve Tevfik Rüştü (Aras),Refik (Koraltan), gibi önemli devlet adamları da vardı.
“Komünist Fırkası”, Komünist Enternasyonal’e (Komintern) üyelik için başvurdu ise de  kabul edilmedi.
Ama parti birkaç ay sonra yine Mustafa Kemal’in talimatı ile kendi kendini feshetti...
Bu konuda şu hususu belirtmek bir hakşinaslık olacaktır: Partinin kurucularından sosyalizme gerçekten inanmış tek kişi vardır. Partinin Genel Sekreteri Hakkı Behiç Bey…
Hakkı Behiç Bey, Rauf Orbay’a 1927 yılında yazdığı mektupta şöyle demektedir;
“İtikadım, imanım değişmemiştir. Bence Türkiye davası muvakkattir benim gayem İslam âleminde bir inkılap davasıdır. Bu davayı yürütemedim, çünkü kimseye anlatamadım.(...) Fakat ben er geç bunun tahakkukunu şüphesiz görüyorum. Er geç bir Sosyalist İslam cumhuriyeti tezahür edecek ve eşya vahdetine amil olacaktır.”
1921 yılına gelindiğinde Bolşevizm sanki Anadolu’ya hiç uğramamış gibidir. Bu tarihten önce Milli Mücadele yanlısı bütün gazete ve mecmualarda muhakkak Bolşevizmden bahsedilirken, hatta Bazı gazeteler kendilerini Bolşevik olarak tanımlarken, 1921 yılından sonra Bolşevizm duyulmaz olmuştur.  Atatürk bir tehlikenin daha önünü kesmiştir.
 

Sakarya Yenihaber

Güncelleme Tarihi: 26 Ekim 2020, 08:18
banner3
YORUM EKLE
SIRADAKİ HABER