Tarihte Bugün - Bilge Kral; Aliya İzzetbegoviç

Fazlı Köksal, gazetemiz için hazırladığı Tarihte Bugün köşesinde 1925 yılında doğan Bosna Hersekli Müslüman lider Aliya İzzetbegoviç'in hayatını anlattı

Tarihte Bugün - Bilge Kral; Aliya İzzetbegoviç

8 Ağustos
1526 - Uyluk Kuşatması sonuçlandı ve Uyluk şehri, Osmanlı İmparatorluğu topraklarına katıldı.
1876 - Thomas Edison, "mimeograph" da denen teksir makinesinin patentini aldı.
1915 - Mustafa Kemal, Anafartalar Grup Komutanlığı'na atandı.
1920 – Onbir ay 8 günden beri Fransızlarla savaşan Antep Fransızlara teslim oldu. 
1920 – Sarayın ve İngilizlerin kışkırtmasıyla 2. Düzce ayaklanması başladı.
1921 - Mustafa Kemal, ilk 6'sını dün yayımladığı Milli Yükümlülük (Tekalif-i Milliye) emirlerinden kalan 7- ıo numaralılarını yayımladı. Buna göre: 7) Halk, elinde bulunan savaşa yarayışlı bütün silah ve cephaneyi, savaştan sonra geri almak üzere 3 gün içinde hükümete teslim edecek, 8) Benzin, vakum, gres yağı, vazalin, otomobil lastiği, tutkal, telefon makinası, kablo, tel gibi maddelerin yüzde kırkına el konacak, g) Demirci, marangoz, dökümcü ile kılıç, mızrak, eğer yapabilecek ustaların adları, sayıları, durumları saptanacak, 10) Halkın elinde bulunan dört tekerlekli yaylı araba, dört tekerlekli at ve öküz arabaları ile kağnı arabalarının bütün donatımı ve hayvanları ile birlikte; binek hayvanları, yük hayvanları, deve ve eşeklerin yüzde 20'sine el konacak.
1922 – Fener Patriği Meletios tarafından düzenlenen Çatalca, Kayseri Metropolitleri ile Sen Sinod (Din Meclisi) 'un kauldığı bir toplanu sonunda, Başbakan Lloyd George ve Yunan milletine şükranların bildirilmesi, iki metropolitin Trakya'ya gönderilerek Yunan komutanına teşekkürde bulunulması kararlaştırıldı. 
1922 - İzmir Belediye Başkanı Hasan Paşa, Özerk İyonya Devleti projesini uygun bulduğunu açıkladı.
1925 – Bosna Hersekli Müslüman lider Aliya İzzetbegoviç doğdu
1928 – İkinci Yeni şiir akımının öncülerinden Edip Cansever doğdu..
1928 - İstanbul'da, İtalyan heykeltıraş Pietro Canonica'nın yaptığı Taksim Cumhuriyet Anıtı törenle açıldı. Açılışa 30.000'i aşkın İstanbullu katıldı.
1949 - Avrupa Konseyi ilk toplantısını Strazburg'da yaptı. Türkiye, Avrupa Konseyi'ne kabul edildi.
1951 - Halkevleri'nin kapatılarak, mallarının Hazine'ye devredilmesine dair 5830 sayılı kanun TBMM'de kabul edildi.
1964 - Kıbrıs'a düzenlenen harekat sırasında, uçağı isabet alan Pilot Yüzbaşı Cengiz Topel, Rum kesimindeki hastanede hayatını kaybetti.
1974 - ABD Başkanı Richard M. Nixon, Watergate skandalı nedeniyle istifa etti. Nixon, istifa eden ilk ABD Başkanı oldu.
1980 – Ayasofya’nın Hünkar Mahfili ibadete açıldı
1981 - Türkiye'nin ilk turistik hava alanı olan Dalaman Havalimanı açıldı.
1992 - Çorlu'da bir fabrikada metan gazı sıkışması nedeniyle patlama oldu: 29 kişi öldü, 86 kişi yaralandı.
1998 – Köy enstitüsü mezunu edebiyatçılardan hikaye yazarı Bekir Yıldız öldü.

Günün Portresi
Bilge Kral; Aliya İzzetbegoviç

Bosna Hersek'e bağımsızlık yolunda liderlik eden ve derin bilgi birikiminden dolayı "Bilge Kral" olarak anılan Aliya İzzetbegoviç, 8 Ağustos 1925 günü Bosna Hersek'in Bosanski Samac şehrinde dünyaya geldi. Doğumundan birkaç yıl sonra ailesi Saraybosna'ya taşınınca Aliya eğitimini burada sürdürdü. Daha gençlik yıllarında ülkedeki Müslüman nüfusa yönelik ayrımcılığa baş kaldıran isimler arasında yer aldı. İkinci Dünya Savaşı boyunca faşist ideolojiye karşı çıkan İzzetbegoviç, gençlik yıllarında Genç Müslümanlar isimli, kolej ve üniversite öğrencilerinden oluşan bir teşkilat kurdu. Savaş sonrası Tito liderliğinde kurulan Yugoslavya Federal Halk Cumhuriyeti, dini ve milli konularda Müslüman Boşnakların sorunlarına çözüm olmadı. Aralarında Aliya'nın da bulunduğu "Genç Müslümanlar" teşkilatının bazı üyeleri, "din bilincinin uyandırdıkları" gerekçesiyle 1946'da tutuklandı. Aliya, 3 yıl hapis cezasına çarptırıldı.

Aliya, hapisten çıktıktan sonra hukuk fakültesine girdi  ve buradan mezun oldu. 1949 yılında Halida hanımla evlenen Aliya'nın bu evlilikten  Leyla, Sabina ve Bakir adlarında üç çocuğu oldu. Yugoslavya'da da insan hakları için mücadelesini sürdüren Aliya, bazı gazete ve dergilerde takma isimle yazılar yazdı. Aliya yazılarını, çocuklarının baş harflerinden oluşan "LSB" mahlası ile yayınladı.

Aliya İzzet Begoviç, üzerinde uzun yıllar çalıştığı "İslam Deklarasyonu" isimli eserini 1970'te yayınlandı.

Tito’nun ölümünden sonra ifade özgürlüğü daha da kısıtlanan Yugoslavya’da Aliya ve 12 Müslüman aydın, faaliyetleri ve görüşleri nedeniyle yargılandılar. Yargılama sonucu; organize örgüt kurarak düşmanca faaliyette bulunmaktan suçlu bulundular. Aliya'nın mahkûmiyet kararı, "İslam Deklarasyonu" isimli kitabındaki ifadelerine dayandırıldı. 14 Yıl hapse mahkum olan İzzet Begoviç, hapise girmeden tamamladığı  "Doğu ve Batı Arasında İslam" isimli kitabını ve hapishane notlarından oluşan "Özgürlüğe Kaçışım-Zindandan Notlar:1983-1988" isimli eserini burada kaleme aldı.

Halkı için verdiği mücadele sırasında tutuklanan ve hapis hayatını zor koşullarda sürdüren Aliya İzzetbegoviç, 1988 yılının sonunda Yugoslavya hükümetinin muhaliflere tanıdığı aftan yararlanarak tahliye edildi.

1990 yılında Yogoslavya’daki en güçlü Boşnak partilerden olan Demokratik Eylem Partisi'ni kuran Aliya da Yugoslavya'daki 6 sosyalist cumhuriyetten biri olan Bosna Hersek'in başkanı oldu. Bosna'da 1992-1995 yılları arasındaki iç savaşta da halkına önderlik eden Aliya İzzetbegoviç savaşı bitiren Dayton Antlaşması'nı 21 Kasım 1995 tarihinde imzalarken şu sözü ile de tarihe not düştü; İzetbegoviç, silahları sustursa da ülkeye karmaşık bir siyasi yapı getiren Dayton'a ilişkin, "Bu adil bir barış değil, ancak savaşın sürmesinden daha iyidir." 

Bu anlaşma sonucunda kurulan Bosna Hersek devletinin 1995-2000 yılları arasında Cumhurbaşkanlığını yaptı.  Rahatsızlığı nedeniyle Ekim 2000'de devlet başkanlığı görevinden çekilen Aliya İzzetbegoviç, 19 Ekim 2003'te hayata gözlerini yumdu.

Aliya İzzet Begoviç’ten Seçme Sözler 

“Allah'ın iradesine teslimiyet, insanların iradelerine karşı bağımsızlık demektir.”
“Ben Avrupa`ya giderken kafam önümde eğik gitmiyorum. Çünkü çocuk, kadın ve ihtiyar öldürmedik. Çünkü hiçbir kutsal yere saldırmadık. Oysa onlar bunların tamamını yaptı. Hem de Batı`nın gözü önünde; Batı medeniyeti adına.”
 “Biz de zalimlerden olursak, zulme karşı savaşmamızın bir anlamı kalmaz.”
“Biz ölüyoruz ama onlar da kazanmıyorlar…”
“Bizi toprağa gömdüler fakat tohum olduğumuzu bilmiyorlardı.”
“Bunu hiç unutma evlat! Batı hiçbir zaman uygar olmamıştır ve bugünkü refahı; devam edegelen sömürgeciliği, döktüğü kan, akıttığı gözyaşı ve çektirdiği acılar üzerine kuruludur.”
 “Din ahlaktır; onu hayata geçirmek ise terbiyedir.”
“Din hurafeleri yok etmezse, hurafeler dini yok eder.”
 “Hakiki vatansever vatanını diğerlerine üstün tutan değil, vatanının övgüye mazhar olması için hareket edendir.”
 “Hiç kimse intikam peşinde koşmamalı, sadece adaleti aramalıdır. Çünkü intikam sonu olmayan kötülüklerin de kapısını açar. Geçmişi unutmayın ama onunla da yaşamayın.”
“İmanınıza, bayrağınıza ve devletinize sımsıkı sarılın.”
 “Kuran ve İslam sadece hocalara bırakılmayacak kadar önemlidir.”
 “Kimliğinizi kaybetmenin bedeli köleliktir.”
“Ölmeye hazır olan insanlar, ölmeye hazır olmayanlara karşı galip gelirler.”
“Savaş ölünce değil, düşmana benzeyince kaybedilir.”
“Savaşta büyük zulme uğradınız. Zalimleri affedip affetmemekte serbestsiniz. Ne yaparsanız yapın ama soykırımı unutmayın. Çünkü unutulan soykırım tekrarlanır.”
“Sloganımız şu: Kendinden olanı sev, ötekine saygı göster.”
“Ve her şey bittiğinde, hatırlayacağımız şey; düşmanlarımızın sözleri değil, dostlarımızın sessizliği olacaktır.”
“Yeryüzünün öğretmeni olabilmek için gökyüzünün öğrencisi olmak lazım.”

Sakarya Yenihaber

banner3
YORUM EKLE
SIRADAKİ HABER