Tarihte Bugün - Fuat Sezgin'in hayatı...

Tarihte Bugün - Fuat Sezgin'in hayatı...

24 Ekim
1775 - Son Babür hükümdarı, şair, müzisyen ve hattat Bahadır Şah II doğdu
1912 - Birinci Balkan Savaşı'nda Osmanlı ve Sırp Orduları arasındaki Kumanova Muharebesi Sırpların galibiyeti ile sonlandı.
1922 – Mustafa Kemal United Press Muhabirinin sorularına verdiği cevapta; Sulh programındaki esas noktamız Misak-ı Milli'dir. İstanbul ve Marmara'nın güvenliği masun kalmak şartıyla Boğazların dünyaya açık tutulması, esas maksadımızdır. İlgili devletlerle beraber bulacağımız şekil makul ve muteber olacaktır. Musul vilayeti, milli hududumuz içindedir. Dedi
1924 - Akademisyen ve İslam bilim tarihi uzmanı Fuat Sezgin doğdu.
1953 - Seyhan Barajının temel atma töreninde Menderes, CHP'nin Ulus gazetesinde DP aleyhinde yaptığı propagandayı “Moskova Radyosunun yayınları kadar iğrenç” diye niteledi.
1961 -  Parti liderleri, komutanlar önünde bir protokol imzalayarak ortaya konulan koşullara uyacaklarını bildirdiler. Genelkurmay Başkanı Sunay halka hitaben yayınladığı bir mesajda, anayasa dahilinde demokratik rejimin işletilmesi için ordu ile politikacılar arasında bir görüş ayrılığı olmadığını açıkladı
1935 - I. Belediyeler Kongresi başladı.
1945 - Birleşmiş Milletler Antlaşması yayınlandı ve BM kuruldu.
1949 - Minik Vali olarak tanınan Ordinaryüs Prof. Dr. Fahrettin Kerim Gökay, İstanbul Valiliği ve Belediye Başkanlığı görevine başladı.
1965 - Nüfus sayımı yapıldı. Türkiye'nin nüfusu: 31.391.207
1969 – Şair Behçet Kemal Çağlar öldü 
1975 - Türkiye'nin Paris Büyükelçisi İsmail Erez ve makam şoförü Talip Yener katledildi. Saldırıyı 'Ermeni Soykırımı Adalet Komandoları' adlı örgüt üstlendi
1991 - Kripto davasında gazeteci Uluç Gürkan ile Dışişleri Bakanlığı memuru Hande Mumcu beraat etti.
1992 - Türkiye'nin ilk özel havaalanı olan Hezarfen, İstanbul Büyükçekmece'de hizmete girdi.
1996 - I. Avrasya İslam Şurası Türkiye’de toplandı.
1996 - Osmaniye Türkiye'nin 80. ili oldu.

Günün Portresi
Fuat Sezgin

İslam Bilim Tarihindeki çalışmalarıyla bilinen Prof. Dr. Fuat Sezgin 24 Ekim 1924 tarihinde Bitlis Kızıl Mesçit’te doğdu. İlkokulu Doğubeyazıt’da Ortaokulu Bitlis’te Liseyi de Erzurum´da bitirdi. 1943 yılında matematik okuyup mühendis olmak için İstanbul´a geldi. İstanbul Üniversitesi Şarkiyat Araştırmaları Enstitüsü´nde Alman şarkiyatçı Helmut Ritter tarafından verilen bir seminere katılan ve Ritter´in etkisi altında kalan Fuat Sezgin ertesi gün derslere kayıt olmak üzere Enstitü´ye gitti. 


Alman ordusunun 1943 yılında Bulgaristan´a kadar ilerlemesi nedeniyle Türkiye´de üniversite öğretimi askıya alındığında, Ritter öğrencilerine bu uzun arayı değerlendirmeleri ve Arapça öğrenmelerini önerdi. Altı ay boyunca her gün 17 saat Arapça çalıştı. Altı ayın sonunda Taberî tefsirinin Arapçasını gazete okur gibi okuyordu. Helmut Ritter, Ebû Hamid el-Gazalî’nin İhyâu Ulûmi´d-Dîn kitabını okuması için Fuat Sezgin´in önüne koyduğunda, öğrencisinin bunu kolayca başarabilmesine çok memnun oldu. Dil öğrenmede büyük yeteneğe sahip olan Fuat Sezgin’in beş dile aynı anda başlayarak her yıl yeni bir dil öğrenmesini önerdi. Sezgin de ileri yaşlarına kadar bu yüksek çalışma temposunu devam ettirdi.


Fuat Sezgin 1947 yılında İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Arap ve Fars Filolojisi’nden lisans öğrenimini tamamlayarak mezun oldu. Aynı zamanda lisans bitirme tezini de tamamladı. Tezi edebiyatın bir kolu olan güzel söz söyleme sanatının klasik İslam medeniyetinde gelişimini ele almaktaydı. 1947 yılı Ekim ayında doktoraya başvurarak Hellmut Ritter’in danışmanlığında bilimsel çalışmalarına devam etti. Doktora tez çalışmasını, Arap dili ve tefsir ilimleri âlimi Ebû Ubeyde Ma´mer İbn el-Musenna et-Teymî’nin tefsiri üzerine yaptı. Doktora tezini 1950 yılında tamamlayıp teslim etti. 


1960 yılında Türkiye’deki askerî darbenin üniversiteden attığı 147 akademisyen arasında yer alan Sezgin, anavatandan ayrılarak Frankfurt üniversitesinde bilimsel çalışmalarına devam etti. Câbir ibn Hayyân konusunda ikinci doktora tezini Frankfurt Üniversitesi Institut für Geschichte der Naturwissenschaften´da yazdı ve bir yıl sonra profesör unvanını kazandı.
Aynı yıl kendisi gibi şarkiyatçi olan Ursula Sezgin´le evlendi. Kızları Hilal, 1970 yılında dünyaya geldi. İnsanlık tarihinin başlangıcından bugüne kadar sahasında yazılan en kapsamlı eser olan Arap-İslam Bilim Tarihi’nin (Geschichte des Arabischen Schrifttums) ilk cildini, 1967 yılında yayınladı. 17 ciltten oluşan bu kapsamlı eserin muhtelif ciltlerinde bulunan konulardan bazıları şöyledir: Kur’an ilimleri, hadis ilimleri, tarih, fıkıh, kelam, tasavvuf, şiir, tıp, farmakoloji, zooloji, veterinerlik, simya, kimya, botanik, ziraat, matematik, astronomi, astroloji, meteoroloji ve ilgili alanlar, dilbilgisi, matematiksel coğrafya ve haritacılık.


1978 yılında Kral Faysal İslamî İlimler Ödülü’ne lâyık görülen Fuat Sezgin, bu ödül kendisine takdim edildiğinde, verilen bu desteği değerlendirerek 1982 yılında, Johann Wolfgang Goethe Üniversitesi´ne bağlı olan, Institut für Geschichte der Arabisch-Islamischen Wissenschaften´ı kurdu.
Frankfurt´ta kurduğu İslam Bilim Tarihi Müzesinde İslam kültür çevresinde yetişen bilim insanlarının buluşlarını bilimsel alet, araç ve gereçlerinin yazılı kaynaklara dayanarak yaptırdığı sekiz yüzden fazla aletin örnekleri sergilenmektedir. Aynı binada hayatı boyunca dünyanın her yerinden büyük bir özenle, zorluk ve sıkıntılara katlanarak topladığı 45 000 cilt kitapla kurduğu Bilimler Tarihi Kütüphanesi yer almaktadır. Bu kütüphane İslam Bilimler Tarihi açısından dünyada tek olma özelliğine sahip, bir koleksiyon ve ihtisas kütüphanesidir.
Prof. Dr. Fuat Sezgin 2008 yılında içerisinde yaklaşık 700 eserin olduğu İstanbul Gülhane Parkı içerisindeki binadaki bilim tarihi müzesin de milletimize armağan edilmiştir. Bu müzede de, Müslüman bilim adamlarının yüzyıllar boyu insanlığa armağan ettiği icat ve keşiflerini bilim tarihinin değişik disiplinlerdeki gelişimini ortaya koymaktadır. 


2010 tarihinde İstanbul İslam Bilim ve Teknoloji Müzesi’nin faaliyetlerini desteklemek amacıyla Prof. Dr. Fuat Sezgin İslam Bilim Tarihi Araştırmaları Vakfı kurulmuş, Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi bünyesinde kurulan Prof. Dr. Fuat Sezgin İslam Bilim Tarihi Enstitüsü ise 2013 yılında öğretime başlamıştır. Prof. Dr. Fuat Sezgin İslam Bilim Tarihi Araştırmaları Vakfı, öğrencilere burs da vermektedir. 


Prof. Dr. Fuat Sezgin, çok sayıda önemli ödül ve nişana layık görülmüştür. Bunlardan bazıları Kahire Arap Dili Akademisi, Şam Arap Dili Akademisi, Fas Rabat Kraliyet Akademisi, Bağdat Arap Dili Akademisi, Türkiye Bilimler Akademisi şeref üyeliğidir. Erzurum Atatürk Üniversitesi, Isparta Süleyman Demirel Üniversitesi, Kayseri Erciyes Üniversitesi ve İstanbul Üniversitesi tarafından Prof. Dr. Fuat Sezgin´e fahri doktora unvanı verilmiştir. Ayrıca Frankfurt am Main Goethe Plaketi, Almanya Birinci Derece Federal Hizmet Madalyası, Almanya Üstün Hizmet Madalyası, İran İslami Bilimler Kitap Ödülü, Hessen Kültür Ödülü ve T.C. Cumhurbaşkanlığı Kültür ve Sanat Büyük Ödülü sahibidir.


Prof. Dr. Fuat Sezgin öncülüğünde kurulan İstanbul İslam Bilim ve Teknoloji Tarihi Müzesi, üstün nitelikli eser ve ortaya konan özgün çalışmalardan dolayı kurum statüsünde Kültür ve Turizm Bakanlığı 2016 Özel Ödülü´ne layık görülmüştür.
Prof. Dr. Mehmet Fuat Sezgin son yıllarını geçirdiği İstanbul’da 30 Haziran 2018 tarihinde hayata veda etmiştir.

Sakarya Yenihaber

banner3
YORUM EKLE
SIRADAKİ HABER