Tarihte Bugün - Mustafa Pehlivanoğlu'nun idamı

Tarihte Bugün - Mustafa Pehlivanoğlu'nun idamı

7 Ekim
1571 - Osmanlı, Haçlı donanmasına karşı İnebahtı Deniz Savaşında yenilerek yükselme döneminde ilk savaş kaybını yaşadı.
1737 - Yüksekliği 13 metreyi bulan dalgalar, Bengal'de (Hindistan) 300.000 kişinin ölümüne yol açtı.
1920 - Bakanlar Kurulu, Ermeni sorununun barışçı yollarla çözümünün mümkün olmadığı gerekçesiyle Kars üzerine askeri harekata girişmeye karar verdi ve bu kararı Doğu Cephesi Komutanlığı'na bildirdi. İkinci Tümen, Tuzluca'yı Ermenilerden aldı.
11 Eylül tarihli kanun gereğince kurulan 7 mahkemeden Ankara İstiklal Mahkemesi çalışmalarına başladı. Mahkeme, birçok asker kaçağından başka belli başlı olarak, Kuvayı İnzibatiye'yi, Çerkez Ethem ve kardeşlerini, Gizli Komünist Partisi'ni kurmaktan Tokat Mebusu Nazım ve arkadaşlarını, İngiliz Casusu Hintli Mustafa Sagir'i mahkûm edecektir. Bu günkü ı Numaralı kararla, Sevr Anlaşması'nı imza ettikleri için Damat Ferit ve Hadi Paşalarla Rıza Tevfik ve Reşat Halis Beyler, yokluklarında idam cezasına çarptırıldılar.
1921 - Afyonkarahisar Cephesi adıyla Ban Cephesi'ne bağlı Birinci Ordu Komutanlığı kuruldu ve komutanlığa Eski Altıncı Ordu Kumandanı Ali İhsan Paşa atandı. Önceki gün Malta'dan Ankara'ya gelmiş olan Ali İhsan Paşa, İsmet Paşa'dan daha kıdemli olduğunu savunarak bu göreve itiraz ettiyse de geçici olması şartıyla kabul etti.
1922 - 1 800 tonluk Yunan Urania vapuruna Batı Karadeniz'de Türk denizcileri tarafından el konuldu. Daha sonraki günlerde    vapura Samsun adı verilecek.
1928 - İstanbul'da tramvay işçileri greve başladı. Grev 8 gün sürdü.
1940 - Nazi Almanyası, Romanya'yı işgal etti.
1954 - Suna Kan, Cenevre'de yapılan uluslararası keman yarışmasında birinci oldu.
1962 - Diyarbakır'ın Suriçi mevkii "müze bölge" ilan edildi.
1963 - Flora kasırgası Haiti ve Dominik Cumhuriyeti'ni vurdu; 7190 kişi öldü.
1966 - 100 bini aşkın kişinin katıldığı bir anketin ardından, ilk Türk otomobiline Anadol adı verildi.
1980 - Sol görüşlü Necdet Adalı ile sağ görüşlü Mustafa Pehlivanoğlu'nun idamıyla 12 Eylül Darbesi sonrası gerçekleşen 50 infazın ilki gerçekleşmiş oldu.
1985 - Besteci, piyanist ve opera şefi Cemal Reşit Rey vefat etti…
1987 - Türkiye Komünist Partisi (TKP) ile Türkiye İşçi Partisi (TİP birleşerek Türkiye Birleşik Komünist Partisi (TBKP) adını aldı.
1991 - Türkiye'nin Atina Büyük Elçiliği basın ataşesi yardımcısı Çetin Görgü öldürüldü. Saldırıyı 17 Kasım Örgütü üstlendi.
1993 - Yusuf Bozkurt Özal liderliğinde, Yeni Parti adında siyasi bir parti kuruldu.
2015 - Prof. Dr. Aziz Sancar, Nobel Kimya Ödülünü kazanan ilk Türk oldu.
2015 - Şair ve yazar Sennur Sezer vefat etti.

Günün Portresi
Mustafa Pehlivanoğlu

12 Eylül darbesinden sonra ilk idam edilen iki kişiden birisiydi Mustafa Pehlivanoğlu. Sol görüşlü Necdet Adalı ile ülkücü Mustafa Pehlivanoğlu'nun idamıyla 12 Eylül Darbesi sonrası gerçekleşen 50 infazın ilk ikisi gerçekleşmiş oldu. Pehlivanoğlu 12 Eylül darbesinden sonra idam edilen ilk ülkücüydü.
Balgat'ta 10 Ağustos 1978 gecesi mahalledeki 5 kahvehane kimliği belirsiz kişilerce tabancalarla tarandı, 5 kişi yaşamını yitirdi. Tarihe 'Balgat katliamı' olarak geçen bu olayda, sol görüşlülere ait üç kahvehanede 3, ülkücülere ait iki kahvehanede de 2 kişi yaşamını yitirdi. Olaydan sonra operasyona başlayan polis, 3 kilometre uzakta, ülkücülerin yoğun olarak oturduğu Karapınar Mahallesi'ne baskın düzenledi ve bir grup genci gözaltına aldı. Gözaltına alınanlar arasında 22 yaşındaki Mustafa Pehlivanoğlu da vardı.
12 Eylül 1980 askerî darbesinden önce yapılan yargılama sonunda idam cezasına çarptırılmıştı. 2 yıl kadar hapis yatan Mustafa Pehlivanoğlu ile aynı davadan yargılanan İsa Armağan, yatmakta oldukları ve çok sıkı korunan Mamak Askerî Cezaevi'nden kaçtılar. Planları yurtdışına kaçmaktı. Ancak aynı günlerde 12 Eylül darbesi yapıldı, sıkıyönetim ilan edildi. Mustafa Pehlivanoğlu 18 Ağustos 1980'de, veda mektubunda “Cenab-ı Allah'ın mutlu bir yuva kurması için ona yardımcı olmasını dilerim.” dediği Nişanlısının kardeşinin ihbarı ile Kütahya'da saklandıkları bağ evinde yakalanarak tekrar cezaevine kondu. 7 Ekim 1980 tarihinde idamı onaylanan Mustafa Pehlivanoğlu, 7 Ekim'i 8 Ekim'e bağlayan gece yarısından sonra, Mamak Cezaevi'nde asıldı. Pehlivanoğlu, Ankara Karşıyaka Mezarlığı'na gömüldü.
Mustafa Pehlivanoğlu mahkeme süresi boyunca polis ifadesinin işkence zoruyla alındığını ve kendisinin masum olduğunu ifade etti. İdam kararını veren Sıkıyönetim Mahkemesi Hâkimi Ali Fahir Kayacan daha sonra anılarında, Mustafa Pehlivanoğlu'nun asılan solcu Necdet Adalı'ya denge olsun diye idam edildiğini belirtti.
Ailesi idamı ancak infazdan 3 gün sonra çocuklarını ziyarete geldiklerinde öğrenebildi.
Mustafa Pehlivanoğlu’nun hayatı Ahmet Haldun Terzioğlu’nun “Darağacında Bir Bozkurt”, Lütfü Şehsuvaroğlu’nun “Kafes” romanlarına konu oldu. Ayrıca kafes romanından uyarlanan yönetmenliğini Mahmut Kaptanın yönetmenliğini yaptığı “Kafes” filminde ve Kemal Uzun’un yönetmenliğini yaptığı Veda Mektubu-Ankara Yazı filmlerinde onun dramatik hayat hikâyesi anlatıldı. 
Tayyip Erdoğan, 2010 yılında Anayasa değişikliği ile ilgili konuşmasında Mustafa Pehlivanoğlu'nun annesine ve babasına yazdığı mektubu okuyarak, onu bir siyaset malzemesi olarak kullandı.
''Sevgili anneciğim ve babacığım, 
Sizler beni bu yasa kadar büyüttünüz ve yetiştirdiniz. Benim sizlere karşı islemiş olduğum hataları ve suçlarımı affedin. Hakkınızı helal edin. Ben sizlerin bir evladınız olarak, bugüne kadar Cenab-ı Hakk'ın ve Onun Resulünün, Yüce Peygamberimizin yolundan ayrılmadım. Alın yazımız böyle yazılmış. Kader ne ise onu çekeceğiz. 
Ben de kardeşim Haydar gibi bir an önce Allah'ın huzuruna çıkacağım. Eğer benim günahım varsa Cenab-ı Allah'ın huzurunda çekmeye hazırım. Yok, bir yanlışlık sonucu ölümüme karar verenler, idam edenler Allah'tan bulsunlar. 
Şunu hiç bir zaman unutmasınlar ki, Mustafa'lar ölür, Allah davası ölmez, milliyetçilik yaşar. Kellemi verdiğim bu yolun zaferi yakındır.  Zafer her zaman Allah'a inananlarındır.
Bunun için hiç üzülmeyin. Cenazemin arkasından ağlamayın, günahtır. Sizden ricam ağlamayın. Anne, sizlerle helalleşmek isterdim, fakat olmadı. Hakkım varsa, hepinize helal olsun, siz de helal edin.
Son olarak, abime, yengeme, yeğenime, bacıma selam eder, haklarını helal etmelerini dilerim. Nişanlıma da selam eder, Cenab-ı Allah'ın mutlu bir yuva kurması için ona yardımcı olmasını dilerim.
Oğlunuz Mustafa''
Mustafa Pehlivanoğlu’nun idamı ve sonrasında Ailesi o kadar büyük baskılara maruz kaldılar ki, korunmak için soyadlarını “Fırtına” olarak değiştirdiler..

Sakarya Yenihaber

banner3
YORUM EKLE
SIRADAKİ HABER