Tarihte bugün - Ölüm yıl dönümünde Vecihi Hürkuş...

Fazlı Köksal; gazetemiz için hazırladığı Tarihte Bugün köşesinde 16 Temmuz'da yaşanan dikkat çeken olayları aktarırken, 1969 yılında kaybettiğimiz Türk havacılığının öncü ismi Vecihi Hürkuş'un hayatını anlattı

Tarihte bugün - Ölüm yıl dönümünde Vecihi Hürkuş...

16 TEMMUZ
622 - Muhammed ve beraberindeki ilk Müslümanlar, Mekke'den Medine'ye hicret ettiler. Bu olay Hicrî takvimin başlangıcı olarak kabul edilmiştir.
1394 - Fransa Kralı VI. Charles, Yahudilerin Fransa'dan kovulması için emir verdi.
1661 - Avrupa'da ilk banknot, "Stockholms Banco" adlı bir İsveç bankası tarafından bastırılarak tedavüle verildi.
1935 - Dünyanın ilk parkmetresi, Oklahoma City'de bir caddeye yerleştirildi.
1942 - Fransa'daki en büyük Yahudi tutuklaması: 12884 Yahudi Auschwitz'e gönderilmek üzere tutuklandı.
1945 - Manhattan Projesi: Amerika Birleşik Devletleri'nin New Mexico Eyaleti, Alamogordo şehri yakınlarında ilk atom bombası denemesi (Trinity testi) yapıldı.
1945 - Tiyatro oyuncusu ve seslendirme sanatçısı Çetin Tekindor doğdu.
1964 - Türk asker ve siyasetçi Rauf Orbay vefat etti…
1965 - Fransa ve İtalya'yı birbirine bağlayan "Mont Blanc Tüneli" açıldı.
1969 - Türk pilot, mühendis ve müteşebbis Vecihi Hürkuş vefat etti…
1990 - Filipinler'de deprem: 1450 ölü.
1999 - Eski ABD Başkanı John F. Kennedy ve Jacqueline Kennedy Onassis'in oğulları John F. Kennedy, Jr.'ın kullandığı küçük uçak, Atlantik Okyanusu'na düştü. Kennedy, uçakta bulunan karısı ve baldızıyla birlikte hayatını kaybetti.
2005 - Irak'ın Musayyib kentinde bir intihar eylemcisi, kullandığı patlayıcı yüklü tanker kamyonu, benzin istasyonuna sürdü: 98 ölü, 100 yaralı.
2016 – FETÖ’nin 15 Temmuz darbe girişimi bastırıldı. 

Günün Portresi
Vecihi HÜRKUŞ

Bugün Türk Havacılığının öncü isimlerinden Vecihi Hürkuş'un vefatının  (16 Temmuz 1969) yıl dönümü…
 (16 Temmuz 1969), Türk pilot, mühendis ve müteşebbis. Türk havacılık tarihinin en mühim isimlerinden biridir, Türkiye’nin ilk uçak tasarımcısı ve üreticisidir, Türkiye’nin ilk yerli uçağını üretmiştir. 
Gümrük Müfettişi Faham Bey ile Zeliha Hanım’ın çocuğu olarak 6 Ocak 1896’da İstanbul’da doğdu. Tophane Sanat Okulu’nda güzel sanatlar eğitimi aldı. Gönüllü olarak Balkan Savaşı’nın peşinden 1. Dünya Savaşı’na katıldı ve burada tayyare mühendisi olarak Bağdat Cephesi’nde görev yaptı. Ardından Kafkas Cephesi’ne geçti, Kafkas Cephesi’nde bir Rus uçağını düşürdü. Bu olayın arkasından “Düşman Uçağını Düşüren İlk Türk Pilot” unvanına sahip oldu. Savaşta yaralanıp Ruslara esir düştü. Rusların elinden Nargin Adası’ndan yüzerek kurtuldu.
Vecihi Hürkuş, Rusların elinden kurtulduktan sonra Kurtuluş Savaşı’na da gönüllü olarak katıldı, Kurtuluş Savaşında da bir Yunan uçağını düşürmeyi başardı. Ardından İzmir Havaalanı’nı işgalden kurtarmış, bu başarılarının karşılığında kendisine İstiklal Madalyası ve üç ayrı Tasdikname verilmiştir. 
Vecihi Hürkuş’un başarı hikayeleri savaşlar ile sınırlı değil. Vecihi Hürkuş  ilk Türk yapımı tayyare olarak vasıflandırılan Vecihi K VI’ı imal etti. Uçağın ilk uçuşunu 28 Ocak 1925’de gerçekleştirdi. Mustafa Kemal Atatürk’ün yönlendirmesiyle kurulan Türk Tayyare Cemiyeti’ne (TTC) katılan Hürkuş, 1931 senesinde, kuruluş adına ilk Türkiye turunu düzenledi. Bunu aynı senenin sonlarında yapılan ve Ankara, Konya, İzmit, İstanbul şeklinde birçok şehri kapsayan ikinci tayyare turu izledi.
21 Nisan 1932’de, Sivil Tayyare Mektebi’ni kurdu. 1933 senesinde Nuri Demirağ tarafınca finanse edilen Vecihi K-XVI isimliuçağı tasarladı. 1937 yılında Türk Hava Kurumu, Hürkuş’u mühendislik eğitimi alması için, Almanya’daki mühendislik okula gönderdi. 1939 senesinde mezun olarak ülkesine dönen Hürkuş’a iki senede mühendis olunmasının imkânsızlığı gerekçesiyle tayyare mühedisi ruhsatı verilmedi.
Türkiye’nin ilk sivil hava yolu şirketi olan Hürkuş Hava Yolları’nı 29 Kasım 1954 tarihinde kuran Vecihi Hürkuş, T.H.Y.’nin elden çıkarttığı uçakları alıp onararak filosunu kurdu. Ancak uçaklarına düzenlenen sabotajlar, uçuşlarının gerekçesiz yere iptal edilmesi gibi nedenlerden ötürü iflas etti…
16 Temmuz 1969 gün 74 yaşında vefat etti...
Mekanı cennet olsun...
Ve ismi artık bir hava alanına verilsin...
Not: Yapı Kredi Yayınları arasında çıkan "Bir Tayyarecinin Anıları" isimli kitabı konuya ilgi duyanlara tavsiye ederim..

Sakarya Yenihaber

banner3
YORUM EKLE
SIRADAKİ HABER