Tarihte Bugün - SEKA'nın kuruluşu

Fazlı Köksal, Tarihte Bugün köşesinde 14 Ağustos günü yaşanan dikkat çeken olayları aktarırken; 1934 yılında Türkiye Selüloz ve Kağıt Fabrikaları Genel Müdürlüğü'nün (SEKA) kuruluş sürecini ve sonrasında yaşananları anlattı

Tarihte Bugün - SEKA'nın kuruluşu

14 Ağustos
1893 - Dünyada ilk kez Fransa'da, otomobillere plaka takıldı.
1908 - Türk Basın Birliği kuruldu.
1920 - Yüzbaşı Şerif Bey Komutasındaki milli kuvvetler, 4 gün önce boşaltılan ve isyancıların elinde olan Bolu'ya girdi. İsyancılar kaçtılar, öldürülenlerin cesetleri, çöp arabalarıyla şehir dışına atıldı.
1920 - Dışişleri Bakanı ve Türk delegasyon başkanı Bekir Sami Bey, Lenin'e Anadolu halkının ve TBMM'nin selamlarını bildirerek yardım istedi. Lenin, Anadolu'ya yardım edeceklerini ve Batı'nın saldırısına karşı Türkiye'yi koruyacaklarını söyledi.
1921- Yunan Ordusu Türk Ordusuna karşı taarruza geçti.
1922- Ankara'nın Paris Temsilcisi Ferit Bey, L.George'un son nutku dolayısıyla bugünkü Matin'de yayımlanan demecinde ''Yunan toplarıyla Türk sinesinde açılamayan rahneyi, nutkuyla yapmak zilletinde bulunmuştur" dedi.
1923 -     Rauf Bey (Orbay) başbakanlıktan ayrılınca; Meclis, Fethi Bey'in (Okyar) başbakanlığında yeni bakanlar kurulunu belirledi.
1934 - Türkiye Selüloz ve Kağıt Fabrikaları Genel Müdürlüğü (SEKA) kuruldu. Paşabahçe Cam Fabrikası'nın temeli atıldı.
1938 – Romancı Ayla Kutlu Doğdu.
1945 - II. Dünya Savaşı sonunda Japonya, kayıtsız şartsız teslim oldu. İmparator Hirohito, ülkesinin teslim olduğunu açıkladı.
1947 - Birleşik Krallık, Hindistan'a bağımsızlık verdi. Tüm Hindistan Müslüman Birliği Lideri Muhammed Ali Cinnah ile Kongre Partisi Lideri Cevahirlal Nehru'nun Hindistan'ın paylaşımına ilişkin İngiliz planını kabul etmesinin ardından ülke ikiye ayrıldı ve bağımsız Pakistan Devleti kuruldu.
1955 - Şair, yazar, devlet adamı ve siyasetçi Ahmet Reşit Rey öldü.
1956 – Ünlü Alman oyun yazarı Bertolt Brecht öldü.
1974 - ANKA Ajansı muhabiri gazeteci Adem Yavuz, Rumlar tarafından tutsak edildi ve gözleri bağlıyken ateş edilmesi sonucunda yaralandı. Yavuz, 26 Ağustos'ta Adana Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi'nde öldü.
1974 - Kıbrıs Cumhuriyeti'nde, EOKA-B tarafından Kıbrıs Türkleri'ne karşı Muratağa, Sandallar ve Atlılar Katliamı ve Taşkent Katliamı gerçekleştirildi.
1974 - Kıbrıs Sorunu üzerine, Türkiye, Birleşik Krallık ve Yunanistan arasında devam eden Cenevre görüşmeleri çıkmaza girince, Türk Silahlı Kuvvetleri Kıbrıs'ta ikinci bir askeri harekât başlattı. Aynı gün Türk Birlikleri başkent Lefkoşa'ya girdi.
1985 – Bülent Ecevit’in annesi ünlü ressam Nazlı Ecevit öldü. 
1987 – PKK Militanları Eruh’a bağlı Mizan mezrasında 19’u çocuk 25 kişiyi öldürdü…
1992 - Gürcistan Ordusu, Abhazya'yı işgal etti.
1996 - Kıbrıs’ta Derinya bölgesinde Türk güvenlik güçleri, Türk bayrağını indirmeye kalkkışan bir Rum gencine ateş açtı. Rum genç öldü.
2001 - Adalet ve Kalkınma Partisi kuruldu.
2004 – 48 Kilo Haltercimiz Nurcan Taylan 28. yaz olimpiyatlarında 2 dünya 5 olimpiyat rekoru kırarak altın madalya kazandı.

Günün Olayı
SEKA’nın Kuruluşu

Yerli otomobil yapmaktan bahsediyoruz. O günleri özlemle bekliyoruz. 

Büyük hedefleri, hatta hayalleri olmalı insanın… Ama gerçekleri de bilmeli…

Size bir soru; elinizde tuttuğunuz gazetenin kâğıdının ithal olduğunu biliyor musunuz? Yalnız elinizde tuttuğunuz gazetenin değil, tüm gazetelerin… Ticari matbaa işlerinde kullanılan kâğıtların da yüzde 80-85’i ithal. 

Dolar veya Euro yükseldikçe kâğıt fiyatları da yükseliyor… Dolayısıyla gazete ve kitap fiyatları da… Anlayacağınız “Milli Kültür” gâvur parasına endeksli…

Oysa yıllar önce SEKA vardı. Türkiye’nin ihtiyacı olan kâğıdı üretirdi…

O SEKA ki Memleket içinde ve dışında yerli kâğıt sanayinin kurulmasını istemeyen çevrelere rağmen kurulmuştu. Yabancı kâğıt kartelleri Türkiye kâğıt pazarını, onların yerli işbirlikçileri de komisyonlarını kaybetmek istemiyorlardı. Yurtdışında kâğıt yapımı üzerinde eğitim almış olan Mehmet Ali Kâğıtçı Bey Tütün İnhisarı idaresi Umum Müdürlüğünün kâğıt fabrika kurma projesinin (1928-1929) ihale aşamasına getirdiği sırada Maliye Bakanlığı Müsteşarı Ali Rıza Bey’in telgraf emriyle ihale durduruldu. Türkiye’nin kâğıt üretmesini istemeyen, Londra Para ve İktisat Kongresinde Türkiye’nin sanayileşmesinin mümkün olmadığını, ham madde kaynağı ve Pazar olarak kalması savunan çevreler, ne yapmış etmiş kâğıt yapım projesini engellemişlerdi. Oysa Mehmet Ali Bey “yaşamak için ekmek ne ise, düşünmek için kâğıt odur. İkisini de topraklarında yetiştirmeyenler esir kalır” diye düşünüyordu.

Mehmet Ali Kağıtçı Bey yılmadı kağıdın, selülozun Türkiye için önemini herkese anlattı. Başbakan Celal Bayar’ı ikna etti… Nihayet Sümerbank bünyesinde Selüloz ve Kâğıt Fabrikası kuruldu. Bir süre sonra kağıt fabrikaları Sümerbank’ın bünyesinden ayrılarak 14 Ağustos 1934 günü, Türkiye Selüloz ve Kâğıt Fabrikaları Genel Müdürlüğü (SEKA) kuruldu…

O tarihten 1980’lere kadar SEKA Türkiye’nin kâğıt ve selüloz ihtiyacını karşıladı…

Özal döneminde başlayan, liberalleşme ve küresel ekonomiye entegre olma sevdamızın bir sonucu ülkeye “ucuz ithal kağıt” girmeye başladı. Bu durumdan, SEKA başta olmak üzere yerli kağıt üreticileri olumsuz etkilendi… Sonrasında SEKA, “üretim şartı koşulmaksızın” özelleştirildi. Satın alanlar da, aldıkları tesisin kapısına kilit vurdu. SEKA’nın özelleştirilmesiyle, kâğıt ve kâğıt ürünlerinde dışa bağımlı hale geldi. 

SEKA’yı “üretim şartı koşulmaksızın” özelleştirenler ile Türkiye’nin Kâğıt Fabrikası kurmasını engellemek için elinden geleni yapan dış çevrelerden ne farkı var? 

İlginç olan ne SEKA’yı kapatmakla kalmadık alay eder gibi İzmit’te eski SEKA fabrikasının bulunduğu yerde “SEKA Kâğıt Müzesi” kurduk. “Sanayileşmek de kâğıt üretmek de Türk için geçmişte kalmış bir hayal” der gibi…

Yeniden kâğıt fabrikalarını kuracağımız gerçekten “yerli ve milli” bir kalkınma hareketi başlayacağına o kadar inanmak istiyorum ki.
 

Sakarya Yenihaber

banner3
YORUM EKLE
SIRADAKİ HABER