Kafkas Kültür Derneği Sakarya'da neler yapıyor?

Sakarya Kafkas Kültür Derneği Başkanı Orhan Sarı, Sakarya'daki kafkas göçmenleri ve derneklerinin çalışmaları hakkında Sakarya Life Dergisine konuştu 

Kafkas Kültür Derneği Sakarya'da neler yapıyor?

Sakarya Life Dergisi
Konuşan: Erkan Çiftçi 

Yediden yetmişe her kesime seslenen, danslarıyla, ağıtlarıyla, yemekleriyle, taşıdıkları kültürleriyle 1966 yılından bu yana Sakarya’da aktif olarak faaliyet gösteren, Kafkasya’nın saygıdeğer insanlarını tanımak için Sakarya’da kurulan ilk kültür derneğini ziyaret ettik. Dernek Başkanı Orhan Sarı Beyle, derneğin kuruluşundan bu yana geçirdikleri keyifli vakitleri paylaştık.

Derneğinizden ve kendinizden bize kısaca bahsedebilir misiniz?

1955’te Sakarya’nın Söğütlü ilçesi Maksudiye Mahallesi’nde dünyaya geldim. İlkokulu bitirdikten sonra 1968 yılında Devlet Demir Yolları çıraklık okuluna girdim. Sonrasında burada çalışmaya başladım. 1974-76 yıllarında askerdim. Hayatımı Sakarya’da dernekle beraber devam ettiriyorum. Ben Çerkes’im, Adige’yim. Adige Çerkezlerin kendilerine verdikleri isimdir. Çerkes kelimesi genel kullanılır. Bildiğiniz Çerkeslerin hepsi Adige’dir. Mesela Kafkasya’da Adige Cumhuriyeti vardır. 

Kafkas Kültür Derneği, Sakarya’da kurulan ilk kültür derneğidir. 18 Haziran 1966 yılında kurulmuştur. O zaman ciddi endişeler vardı. 1960’ta ihtilal olmuş, yasaklar gelmiş, derneği kurmak üzere yedi kişi bir araya geliyor. İçlerinde değerli büyüğümüz Osman Erkaya’da vardı. Yirmi üç yıl Satso’da genel sekreterlik yapmış, belediye başkan yardımcılığı yapmış, Sakarya’da birçok kuruluşun kurucularındandır. İlk kurucularımızı maalesef zaman içinde kaybettik, yine ilk kurucularımızdan Av. Zerrin Batmaz geçen yıl aramızdan ayrıldı.   İlk toplantımızı Satso binasında gerçekleştirdik. 800’e yakın üyemiz ile faaliyetlerimize devam ediyoruz.

Sakarya’da yapmış olduğunuz faaliyetlerden bahsedebilir misiniz?

Sakarya’daki en etkin kültür derneği olan derneğimizde özel günler kutlanır, ekip çalışmalarımız ve halk oyunlarımızla kültürümüzü gençlere de aktarmaya çalışırız. Etkinliklerimizi ve gösterilerimizi çok daha etkin ve aktif biçimde gerçekleştirebilmemiz için ilimizde en az iki-üç bin kişilik bir salon olması gerekir, diğer derneklerin de aynı sorunu yaşadıklarını tahmin ediyorum.  Yıl içi özel gün ve gecelerin dışında, her sene sezon finali etkinliği yaparız. Her yıl akordeon ve mızıka enstrümanları üzere kurslarımız olur. Özellikle mızıkada çok öğrenci yetiştirdik. Bunların dışında Adigece yani Çerkeşçe dil kurslarımız olur. 


Kurslarınıza ve etkinliklerinize katılım daha çok dışarıdan gelen öğrenciler mi, Sakarya halkı mı? 

Kurslarımız hem Sakarya halkı hem de üniversite öğrencileri tarafından ilgi görüyor. İnsanlar sanata ve geçmişe önem veriyor. 21 Şubat Dünya Anadil Günü’nü kutluyoruz. Sakarya’da Çerkesce ve Abhazca kelime yarışması oyunu düzenlendi. 2014 senesinde sunucu, yapımcı ve oyuncu olan Ali İhsan Varol gelip bu konuda bize destek oldu. Kendisine tekrar teşekkürlerimizi sunuyorum. Profesör Sevda Alankuş ve bazı akademisyenlerimizin de katılımıyla çok güzel bir etkinlik gerçekleştirdik. Sonrasında “Son Sesler” adlı kısa film gösterimimiz de oldu. Tüm çalışmalarımızla çok güzel günler geçirdik. En çok ses getiren bu kısa film çalışmamızdı. Dünya Kadınlar Günü bizim için çok önemli, Adige dil günü, Adige bayrak günü, Abhaza bayrak günü, sezon sonu finallerimiz ve 30 Eylül bizim için çok önemlidir. Abhaz’ların Ayaayra yani Zafer Bayramı. Bunların dışında çeşitli anma etkinlikleri, Abhazya’daki savaşta düşen uçakla ilgili şehitlerimizi anma törenlerimizle farkındalığı artırmaya çalışmalarımız mevcuttur. 

Her ayın ilk Çarşamba günü kültür yemeklerimiz olur. Çok güzel bir gece düzenleriz.

Dernek binanız çok şık ve törenler yaptığınız bir kır bahçesi görüyoruz, bina için düşündüğünüz faaliyetler olacak mı?

Mutfağımızı açacağız, kültür yemekleri yapacağız, pandemiden sonra kır bahçemizde sergiler yapacağız ve insanların birbirlerine kültürlerini aktardığı bir ortam haline getireceğiz. Üst katımızda Müze için ayırdığımız yerimiz mevcut, kendi müzemizi kurmak üzereyiz. Kültürümüzü tanıtan kıyafetler, müzik aletleri, savaş aletleri, mutfak aletleri gibi eşyalarımıza yer vereceğiz.  Binamızda bir salonumuz mevcut, bu salonda küçük eğlenceler ve nikah ve nişan törenleri yapılabilmektedir.

Gençlerle aranız nasıl? Gençler yapmış olduğunuz bu etkinliklerden verim alıp Kafkas kültürünü taşıyabilecekler mi?

Üniversitede Kafkas kulüpleri var ve birlikte hareket ederiz. Ekip çalışmalarına, dil çalışmalarına, gösterilerimize katılım sağlıyorlar. Öğrenci akımı sürekli değiştiğinden kültürümüzü yayma şansına sahibiz. Gençler ekip oyunlarını çok seviyorlar. Bu binada çok emeğimiz var. Büyük bir binamızın olması gençlere kapılarımızı ardına kadar açabilmek için. 

Çerkezler dünyanın kırk ülkesine dağıldılar. Uzun yıllar savaştılar. Osmanlı döneminde önce Varna’dan Ürdün’e stratejik bölgelere yerleştirdiler. Büyük Çerkes sürgününü yazan tarihçilerden Sürgün yollarında ölenler için verilen rakamın en az 500.000 kişi olduğu biliniyor. Ölenler hep Karadeniz’e atıldığından Abhaz bir kadının kucağındaki bebeği öldüğünde bebeği denize atılmaması için öldüğünü kimseye söyleyememiş. Yoğun duygularını dile getirdiği bir ağıt seslendirmiştir ve Abhazlar bu ağıtı Shish Nane diye adlandırmışlar hala söylerler. Bu sebeple Karadeniz en çok Kafkaslara karadır. 

21 Mayıs 1864 büyük Çerkes sürgününü anma günü etkinliği

125. Yıldan sonra anma etkinlikleri başladı. Bu sene 156. Yıl dönümümüz. Kefken, Babalı sahilinde Karaağaç köyü var. Bazı mezarlarımız hala orada mevcuttur. Orada bir anma etkinliği düzenleriz. Sonra sahile yakın bir toplanma yerimiz var orada buluşuruz. Adana, Hatay, Mersin, Samsun, Sinop, İstanbul, Kayseri, Düzce gibi birçok ilimizden Binlerce Çerkes otobüslerle buraya gelirler ve toplanma bölgesinde anma etkinliğimiz bittikten sonra bir kortej oluşturup akşamüzeri sahile doğru yürürüz ve denize çelenk bırakırız. Nart ateşi ateşimizi yakarız. Ağıtlar söyler konuşmalarımızı gerçekleştiririz. 


Derneğinizin Sakarya’dan beklentileri var mı? Sakarya’da olmak size neler katıyor?

Sakarya’da her milletten insan mevcut, bu kadar farklı kültürlerin bir arada olduğu ilde yaşamak çok güzel. Farklı kültürlerin bir arada yaşamasına olanak sunduğumuzu düşünüyorum. Sakarya’nın birçok rengi var bize ait olan rengi soldurmayacağız. Diğer derneklerle iç içeyiz, ziyaret eder ve ediliriz. Herkese kapılarımız ardına kadar açık. Örneğin dışarıdan gelen öğrencilerimizin velileri bize ulaşır ve onlara eğitim ve barınma konusunda yardımcı oluruz. Mesela Suriye’den gelen Çerkes’ler oldu ve ev bulmaları, sağlık problemi, gıda yardımı gibi konularda yanlarında olduk ve sadece Sakarya’daki derneğimiz değil birçok ildeki derneklerimiz Suriyelilere çokça yardımcı oldular. Hepsini hayata tutunmaları konusunda destekledik. Derneğimizin salon kısmında fotoğrafçılık yapan arkadaşımız Suriyeli ve buradan bir doktor beyin torunu ile evlendi. 

Kültür derneğinin kültürünü yaşaması ve yaşatması lazım. Dil çok önemlidir, dil kültürün lokomotifidir. Bir insan kendini en güzel anadilinde ifade eder. Abhazca size bir şeyler anlatırım saatlerce güleriz. Fakat Türkçe’ye çevrildiğinde o duyguyu alamayız. Kültürü yaşatacak olan en büyük öge dildir. “Dilsiz ulus ölüdür” sözü çok doğru. 

Birebir tüm etkinliklere katılabiliyor musunuz? Kafkas dansı yapar mısınız?

1976 yılından beri dernekçiyim. Benim için kutsal olan üç şey ev, cami ve dernektir. Tüm etkinliklerde yıllarca yer aldım ve hala elimden geldiğince gençlerle yol alırım. Kondisyonum yettiğince bir iki figür yapabiliyorum. 21 Mayıs hepimizi çok derinden etkileyen acıyı anma faaliyetimizdir. Yine Ayaayra şenliğimize yaklaşık 5 bin kişi katılım sağlar. Vali Bey (Mustafa Büyük) başta olmak üzere Büyükşehir Belediye Başkanımız, Kartal Belediye başkanı, İstanbul’dan bazı vekillerimiz, Engin (Özkoç) Bey zaten bizim vekilimiz ve Abhaz’dır.

–           Yıl Sonu Gösterisi, Her yıl Folklor Dansı eğitimi gören çocuk ve genç grubu gösteri ile yılı sonlandırmaktadır. Dans eğitiminin yanı sıra katılanlara değerler eğitimi de verilmektedir.

–          Ayaayra: 2011'den 2015’e kadar Akbalık’ta yaptığımız Geleneksel Şenlik, sonrasında ülkede oluşan konjektörden dolayı (Terör olayı verilen Şehitler) yapılmadı. Son yıllarda dernek binamızda daha küçük organizasyonlar ile yapıldı.

-    Çerkes sürgünü
        21 Mayıs Çerkes Sürgünü Etkinliği, Kocaeli Babalı-Kefken de yapılmaktadır. Türkiye’nin her yerinden Çerkesler katılım sağlamaktadır. SKKD’nin de içinde olduğu bölge dernekleri ev sahipliğinde gerçekleşmektedir.

–          21 Şubat Dünya Anadil Günü etkinliği: her yıl farklı salonlarda gerçekleştiriyoruz.


 

Sakarya Yenihaber

Güncelleme Tarihi: 09 Ekim 2020, 16:57
banner3
YORUM EKLE
YORUMLAR
Gülsüm Tandoğan
Gülsüm Tandoğan - 2 hafta Önce

Biz Arnavutlar gibi göçmen olan Çerkes kardeşlerimize kültürlerini yaşatma mücadelelerinde başarılar dilerim. Sakarya'mız tüm kültür bireyleri ile sevgi,saygı,barış içinde yaşayan örnek şehirdir. Hep beraber Sakarya'mız-da kardeşçe huzurla yaşamak dileğimizdir.

Gülsüm Tandoğan
Gülsüm Tandoğan - 2 hafta Önce

Biz Arnavutlar gibi göçmen olan Çerkes kardeşlerimize kültürlerini yaşatma mücadelelerinde başarılar dilerim. Sakarya'mız tüm kültür bireyleri ile sevgi,saygı,barış içinde yaşayan örnek şehirdir. Hep beraber Sakarya'mız-da kardeşçe huzurla yaşamak dileğimizdir.

SIRADAKİ HABER